މާލޭގެ އުތުރު ފަރާތު ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގަކީ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން މާލޭގެ އެންމެ ބާރުބޮޑު، އަދި އެންމެ ބޮޑަށް ހަލާކުވެފައި އޮތް އެއް ސަރަހައްދެވެ. ނަމަވެސް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން މި މަގު ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ތަރައްގީކޮށް، އާންމުންނަށް ހުޅުވާލުމާއެކު، މާލޭގެ ދަތުރުފަތުރަށް ވަނީ ބޮޑު ލުޔެއް ލިބިފައެވެ. މި ކާމިޔާބީއަކީ މާލޭގެ ރައްޔިތުން ބަލައިގަންނަ، ފެންނަން އޮތް ހަގީގަތަކަށް ވީ ނަމަވެސް، އިދިކޮޅު އެމް.ޑީ.ޕީ އާއި ޕީއެންއެފަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތަކަށް މިކަން ވެފައިވަނީ ހަޖަމުކުރަން ދަތި، ހިތްދަތި ކަމަކަށެވެ.
މަޝްރޫއުގެ ތަފްސީލާއި ހޯދުނު ކުރިއެރުން
ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގުގެ އުތުރު ފަރާތް ތަރައްގީކުރުމުގެ މަޝްރޫއު އެމް.ޓީ.ސީ.ސީ އާ ހަވާލުކުރެވުނީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހުގައެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 144.5 މިލިއަން ރުފިޔާގެ މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ހެންވޭރު ފެރީ ޓާމިނަލް ސަރަހައްދުން ފެށިގެން އެމް.އެމް.އޭ އަދި ރިޔާސީ ފާލަން ހިމެނޭ ސަރަހައްދަށް، 830 މީޓަރުގެ މަގު ވަނީ މުޅިން އަލުން ހަދާފައެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ފަޅުން ބައެއް ހިއްކައިގެން ހަތަރު ލޭނަށް މަގު ފުޅާކޮށް، 737 މީޓަރުގެ ސަރަހައްދެއްގައި ގޮނޑުދޮށް ހިމާޔަތްކުރުމަށް ޝީޓް ޕައިލް ޖަހާފައިވެއެވެ.
Advertisement
މީގެ އިތުރުން، މަގުގައި ތާރު އަޅައި، ފެންބޮޑުވުމުގެ މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށްޓަކައި ވަރުގަދަ ޑްރެއިނޭޖް ސިސްޓަމެއް ގާއިމުކޮށް، ފައިމަގުގައި ހިނގާ މީހުންނަށް ރައްކާތެރި ދުވާރުތަކާއި، ޒަމާނީ މަގުބައްތިތައް ވަނީ ހަރުކޮށްފައެވެ. މާރުކޭޓް ސަރަހައްދާއި އިއްޒުއްދީން ފާލަން ހިމެނޭ ބައިތައް މީގެ ކުރިން ހުޅުވާލާފައިވާއިރު، 24 ޖުލައި 2026 ގައި މުޅި މަޝްރޫއުގެ ބޮޑު ބައެއް ނިންމައި ހުޅުވާލުމަކީ މިސަރުކާރުން މަސައްކަތްތައް ނިންމުމުގައި ދައްކުވައިދިން ހަލުވި ދުވެލީގެ ހެއްކެކެވެ.
މި މަޝްރޫއު ކުރިއަށް ދިޔަ ގޮތް ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު ވަނީ އަމިއްލަފުޅަށް އެތައް ފަހަރަކު ބައްލަވާލައްވައި، ކޮންސްޓްރަކްޝަން މިނިސްޓްރީއާއި އެމް.ޓީ.ސީ.ސީގެ އިސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި އިރުޝާދު ދެއްވާފައެވެ. މިގޮތުން، މަގުގައި ރުކާއި ގަސް އިންދައި، ހިޔާލިބޭ ފެހި ސަރަހައްދަކަށް އެ ސަރަހައްދު ބަދަލުކުރުމާއި، އެތައް ސަތޭކަ ސައިކަލެއް ޕާކުކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމަކީ ކުރިން އެ ސަރަހައްދުގައި އޮތް ތަރުތީބެއް ނެތް ޕާކިންގް މައްސަލައަށް ލިބުނު ދާއިމީ ހައްލެކެވެ.
އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުގެ ކަންބޮޑުވުން: ނުކުރެވުނު ކަމެއް ފުރިހަމަވުން
މި މަގުގެ މަސައްކަތް ނިމި، އާންމުން އޭގެ މަންފާ ލިބިގަންނަން ފެށުމުން އިދިކޮޅު އެމް.ޑީ.ޕީ އާއި ޔާމީންގެ މަދު ސަޕޯޓަރުންނަށް ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު މާޔޫސް ކަމަކީ، އެ ފަރާތްތަކަށް ނުކުރެވި އޮތް ކަމެއް ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު ކާމިޔާބުކަމާއެކު ނިންމަވާލެއްވުމެވެ. ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގައި ޑރ. މުއިއްޒު ހައުސިންގް މިނިސްޓަރަކަށް ހުންނެވި ދުވަސްވަރު މަގުގެ ބައެއް ބައިތައް ހެދުނު ނަމަވެސް، އުތުރު ފަރާތުގެ މުހިންމު ބައި އޮތީ ނުނިމިއެވެ. އޭގެ ފަހުން އައި އެމް.ޑީ.ޕީ ސަރުކާރުގެ ފަސް އަހަރު ނިމިގެން ދިޔައީ ހަމައެކަނި ރޭވުންތަކާއި އިއުލާންތަކެއްގެ ތެރޭގައެވެ. އަމަލީ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކުރިއަށް ނުގޮސް، ރައްޔިތުން ތިބީ ކުޅިގަނޑާއި ޓްރެފިކް ތޮއްޖެހުމުގެ ތެރޭގައެވެ.
އެހެންކަމުން، މިހާރުގެ ސަރުކާރުން ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މި މަސައްކަތް ނިންމާލުމަކީ، އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުގެ "ނާގާބިލުކަން" ރައްޔިތުންނަށް ހާމަވެގެން ދިޔަ ކަމެކެވެ. މަސައްކަތް ނުނިމި އޮތްއިރު ފާޑުކިއުން ފަސޭހަވީ ނަމަވެސް، މަސައްކަތް ނިމި ލޯމައްޗަށް ފެންނަން އޮތުމުން، އެ ފަރާތްތަކުން މިހާރު މަސައްކަތް ކުރަނީ ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން މި ކާމިޔާބީގެ އަގު ވައްޓާލުމަށެވެ.
އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ލިބުނު ފައިދާ
ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގު ހުޅުވުމާއެކު މާލޭގެ ޓްރެފިކަށް ވަނީ ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސްފައެވެ. މާރުކޭޓް ސަރަހައްދާއި، ވިޔަފާރި ބަނދަރާއި، އޮފީސްތައް ހިމެނޭ ސަރަހައްދަށް ދަތުރުފަތުރު ކުރުން މިހާރު ވަނީ އިންތިހާއަށް ފަސޭހަވެފައެވެ. ވާރޭވެހޭ ދުވަސްތަކުގައި ފެންބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ދަތިތަކަށް ވަނީ ހައްލެއް ލިބިފައެވެ. މިއީ ސިޔާސީ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ؛ މިއީ ކޮންމެ ދުވަހަކު އެ މަގުން ދަތުރުކުރާ ހާހަކަށްވުރެ ގިނަ ރައްޔިތުން އިހުސާސްކުރާ ފޮނި ނަތީޖާއެކެވެ.
ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު ވަނީ ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގުގެ ބާކީ ހުރި ބައިތަކާއި، މުޅި ރިންގް ރޯޑް ނޮވެމްބަރު 2026 ގެ ނިޔަލަށް އެއްކޮށް ނިންމާލުމަށް އަމާޒު ހިފާފައެވެ. މިއީ އެމަނިކުފާނުގެ ސަރުކާރުގެ މަސައްކަތުގެ ވައްޓަފާޅި ހުރި ގޮތެވެ. މައްސަލައެއް ފާހަގަކުރުމަށްފަހު، އެކަމަށް ހައްލެއް ހޯދައި، ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތަށް މަސައްކަތް ނިންމައި ރައްޔިތުންނާ ހަވާލުކުރުމެވެ.
އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުގެ "ހަޖަމު ނުވުން"
މި މަޝްރޫއާ މެދު އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ދައްކާ ވާހަކަތަކުން އެނގެނީ އެމީހުންގެ ތެރޭގައި އޮތް ބޮޑު މާޔޫސީއެވެ. ބައެއް ފަރާތްތަކުން މިއީ މާ ކުރިން ފެށިފައިވާ މަސައްކަތެއް ކަމަށް ބުނެ ކްރެޑިޓް ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރާއިރު، އަނެއް ބަޔަކު ތިބީ ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގި ހަނުހިމޭނުންނެވެ. މަދު ބަޔަކު މަގުގެ ކުދިކުދި ކަންތައްތަކަށް ފާޑުކިޔަސް، މުޅި މަޝްރޫއުގެ ބޮޑު ކާމިޔާބީއަށް ހުރަސްއެޅޭނެ އެއްވެސް ހުއްޖަތެއް އެ ފަރާތްތަކަކަށް ނުދެއްކެއެވެ.
އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް ގަބޫލުކުރަން އުނދަގޫވެގެން އުޅޭ ހަގީގަތަކީ، ރައްޔިތުންނަށް ފެންނަނީ ނަތީޖާ ކަމެވެ. ހުސް ވައުދުތަކާއި، ނުނިމޭ ޕްލޭންތަކުގެ ބަދަލުގައި، ރައީސް މުއިއްޒު ދައްކަވަނީ އަމަލީ މަސައްކަތެވެ. އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް އާދެވިފައިވަނީ ހަމައެކަނި ފާޑުކިޔުމުގެ ދާއިރާއަށެވެ. ތަރައްގީގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާއިރު، އެ ފަރާތްތަކުން ތިބީ ހަސަދަވެރިކަމާއި އިންކާރުކުރުމުގެ ބުރުގައެއްގެ ތެރޭގައެވެ.
ސިޔާސީ މާޔޫސީގެ އަސްލު
އެމް.ޑީ.ޕީ އާއި ޔާމީންގެ މަދު ސަޕޯޓަރުންނަށް މިކަން ހަޖަމުނުވެގެން އުޅޭ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ، ރައީސް މުއިއްޒު މި މަސައްކަތް ނިންމެވި ހަލުވި ދުވެއްޔެވެ. އެމް.ޑީ.ޕީގެ ފަސް އަހަރުގެ ދައުރުގައި އެކި ފަހަރުމަތިން މަގު ހެދުމުގެ ވާހަކަ ދެކެވި، ބަޖެޓުތައް ކަނޑައެޅި ނަމަވެސް، އަމަލީ އެއްވެސް ކުރިއެރުމެއް ނުފެނި އޮތުމަކީ އެ ޕާޓީގެ ސަޕޯޓަރުންނަށް މިއަދު ލަދުވެތިވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ރައީސް ޔާމީނަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތަކަށް ވެސް އޮތް ގޮންޖެހުމަކީ، އެމަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައި ފެށި ބައެއް މަސައްކަތްތައް ނުނިމި ހުއްޓިފައި ހުއްޓާ، ރައީސް މުއިއްޒު އެކަންކަން ފުރިހަމަކުރައްވައި، މާ ފުރިހަމަ ޒަމާނީ ބަދަލުތަކަކާއެކު ރައްޔިތުންނަށް ހަދިޔާކުރެއްވުމެވެ.
ދިގުދެމިގެންދާ ތަރައްގީގެ ތަސައްވުރު
ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގުގެ މި ސަރަހައްދު ހުޅުވާލުމަކީ ހަމައެކަނި ފެށުމެކެވެ. ސަރުކާރުގެ އަމާޒަކީ މުޅި މާލޭގެ ވަށައިގެންވާ މަގުތައް އެއް ފެންވަރަކަށް ގެނެސް، ޓްރެފިކް ތޮއްޖެހުމުގެ މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯދުމެވެ. މިގޮތުން:
- އެމް.ޕީ.އެލް ސަރަހައްދުން ފެށިގެން ސުނާމީ ބިނާ ސަރަހައްދަށް: މި ބައިގެ މަސައްކަތްތައް ވެސް ރޭވިފައިވާ ތާވަލާ އެއްގޮތަށް ކުރިއަށް ދެއެވެ.
- ޕާކިންގް މައްސަލަ: އަލަށް ހުޅުވުނު ސަރަހައްދުގައި ގާއިމުކުރި ޕާކިންގް ޒޯންތަކުގެ ސަބަބުން، މަގުމަތީގައި ބަހައްޓާ އުޅަނދުތައް މަދުވެ، ހަތަރު ލޭނުގެ ފުރިހަމަ ބޭނުން ހިފުމުގެ ފުރުސަތު މިހާރު ވަނީ ލިބިފައެވެ.
- ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި ފެހިކަން: މަގުގެ ދެފަރާތުގައި އިންދަމުންދާ ރުއްގަހުގެ ސަބަބުން، މާލޭގެ ކޮންކްރީޓް މާހައުލަށް ދިރުމެއް ލިބި، ހިނގާބިނގާވެ އުޅޭ މީހުންނަށް ފިނިކަން ލިބޭނެ މަގު ވަނީ ތަނަވަސްވެފައެވެ.
ކޮންމެ ސަރުކާރަކުން ވެސް ރައްޔިތުންނަށް ފައިދާހުރި މަސައްކަތެއް ކުރުމުން، އެކަމަށް މަރުހަބާ ކިޔުމުގެ ބަދަލުގައި، އެކަން އޮޅުވާލަން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަޝްރަހުގައި ފެންނަ ވަރަށް ހިތާމަވެރި މަންޒަރެކެވެ. ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގުން ދަތުރުކުރާ ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް އެ މަގު ފުޅާވެފައިވާ މިންވަރާއި، ތާރުގެ އޮމާންކަމާއި، ފެންހިންދާ ނިޒާމުގެ ފުރިހަމަކަން އިހުސާސްކުރެވޭނެއެވެ. މިފަދަ ހާލަތެއްގައި، އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން މަގުގެ "ފިނިޝިންގް" އާ ބެހޭގޮތުން ނުވަތަ އެހެން ކުދިކުދި ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން ދައްކާ ވާހަކަތަކަކީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ގޮތުން ބަލި ގަބޫލުކުރަން އުނދަގޫވުމުން ދައްކާ ވާހަކަތަކެކެވެ.
ރައްޔިތުން މިއަދު ތިބީ ވަރަށް ހޭލުންތެރިކޮށެވެ. ސިޔާސީ ޕޯޑިއަމްތަކުގައި ދައްކާ ވާހަކަތަކަށްވުރެ، އަމަލީ ގޮތުން ލޯމައްޗަށް ފެންނަ ތަރައްގީ ރައްޔިތުން ބަލައިގަނެއެވެ. ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގުގެ ކާމިޔާބީއަކީ ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒުގެ "ޑެލިވަރީ" ގާބިލުކަން ސާބިތުކޮށްދިން މަޝްރޫއެކެވެ. މި މަޝްރޫއު ނިމިގެން ދިޔުމަކީ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުގެ އަނގަ ބަންދުވެ، އެމީހުންގެ ހަސަދަވެރިކަން އިތުރުވި ކަމަކަށް ވިޔަސް، މާލޭގެ ރައްޔިތުންނަށް އެއީ ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ނަސީބެކެވެ.
ސަރުކާރުގެ އަމާޒަކީ މިފަދަ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް މެދުކެނޑުމެއް ނެތި ކުރިއަށް ގެންދިއުމެވެ. އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް އެމީހުންގެ މާޔޫސީގައި ތިއްބާ، ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު ގެންދަވަނީ ރާއްޖޭގެ އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ އާ ބާބުތަކެއް ލިޔުއްވަމުންނެވެ. ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގަކީ އޭގެ އެއް މިސާލެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މުޅި ރިންގް ރޯޑް ނިމިގެން ދިޔުމުން، އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް ކުރިމަތިވާނެ ސިޔާސީ "ހަޖަމުނުވުން" މިއަށްވުރެ ބޮޑުވާނެކަން ޔަގީނެވެ. ނަމަވެސް، ގައުމުގެ ތަރައްގީއަކީ އެއްވެސް ބަޔަކަށް ހުއްޓުވޭނެ އެއްޗެއް ނޫންކަން މި މަޝްރޫއުން ވަނީ ސާބިތުވެފައެވެ.
