ރާއްޖެ-ޕާކިސްތާނުގެ ހާރިޖީ ގުޅުމަށް 60 އަހަރު: ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފުރަމާނަ ދަތުރުފުޅާއެކު ގުޅުން އައު އުސްމިންތަކަކަށް

ދިވެހިރާއްޖެއާއި ޕާކިސްތާނާ ދެމެދު ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމުކުރިތާ 60 އަހަރު ފުރުމުގެ ތާރީހީ މުނާސަބަތާ ގުޅިގެން، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު، ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިރަށް އިސްލާމްއާބާދަށް ކުރެއްވި ތިން ދުވަހުގެ ފުރަމާނަ ދަތުރުފުޅު ނިންމަވާލައްވައިފިއެވެ. މި މަހުގެ 20 އިން 22 ގެ ނިޔަލަށް ކުރެއްވި މި ދަތުރުފުޅަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު މުހައްމަދު ޝެހްބާޒް ޝަރީފްގެ ދައުވަތަކަށް، ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ޒަމާންވީ އަހުވަންތަ ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހިކުރައްވައި، ތަރައްގީގެ މުހިންމު ދާއިރާތަކުން ގުޅުން ފުޅާކުރެއްވުމުގެ މަގްސަދުގައި ކުރެއްވި މުހިންމު ދަތުރުފުޅެކެވެ.

ދަތުރުފުޅުގެ މުހިންމުކަން

މި ދަތުރުފުޅަކީ ވޭތުވެދިޔަ ދިހަ އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަކު ޕާކިސްތާނަށް ކުރެއްވި ފުރަތަމަ ފުރަމާނަ ދަތުރުފުޅެވެ. އިސްލާމްއާބާދު އެއާޕޯޓުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ދެކަނބަލުންނަށް މަރުހަބާ ދެންނެވުމުގެ ގޮތުން 21 ބަޑީގެ ސަލާމެއް އަރުވާފައިވާއިރު، ބޮޑުވަޒީރުގެ ރަސްމީ ގެކޮޅުގައި ޝަރަފުގެ ގާޑަކާއެކު ރަސްމީކޮށް މަރުހަބާ ދެންނެވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތެއް ބޭއްވުނެވެ. މީގެ އިތުރުން، އިންޓަރނޭޝަނަލް އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީ އިސްލާމްއާބާދު (އައި.އައި.ޔޫ.އައި) އިން ވަނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް "ޕޮލިޓިކްސް އެންޑް އިންޓަރނޭޝަނަލް ރިލޭޝަންސް" ގެ ދާއިރާއިން ޝަރަފުވެރި ޑޮކްޓަރޭޓް (އޮނަރަރީ ޑޮކްޓަރޭޓް) އެރުވުމަށް ނިންމަވައި، އެ ޝަރަފު އަރުވާފައެވެ.

ވިޔަފާރިއާއި އިގްތިސާދީ ލަނޑުދަނޑިތައް

ދެ ގައުމުގެ އިގްތިސާދީ ގުޅުން އައު ހަރުފަތަކަށް ގެންދިއުމުގެ ގޮތުން، މިހާރު ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ހިނގަމުންދާ 13 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ ވިޔަފާރީގެ މިންވަރު، ކުރިއަށް އޮތް ދެ އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި 200 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އިތުރުކުރުމަށް ވަނީ އަމާޒު ހިފާފައެވެ. "މޯލްޑިވްސް-ޕާކިސްތާން ބިޒްނަސް ފޯރަމް 2026" ގައި ވާހަކަފުޅުދައްކަވަމުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވަނީ ކޯލްޑް ޗެއިން ލޮޖިސްޓިކްސް، ބޭސް އުފެއްދުން، އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތަ (2028 ގެ ނިޔަލަށް 33 އިންސައްތައަށް ހެދުމުގެ ލަނޑުދަނޑި) އަދި އިސްލާމިކް ފައިނޭންސްގެ ދާއިރާއިން ރާއްޖޭގައި އިންވެސްޓްކުރުމަށް ޕާކިސްތާނުގެ ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ދައުވަތު ދެއްވާފައެވެ. ހަމައެއާއެކު، ގައުމީ އެއަރލައިން "މޯލްޑިވިއަން" މެދުވެރިކޮށް މާލެއާއި ކަރާޗީއާ ދެމެދު ސީދާ ވައިގެ ދަތުރުތައް އަވަސް މުސްތަގުބަލެއްގައި ފެށުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާކަންވެސް އެމަނިކުފާނު އިއުލާންކުރެއްވިއެވެ.

ދިފާއީ އަދި ކަނޑުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން

ދަތުރުފުޅުގެ ހަވާސާގައި ޕާކިސްތާނުގެ ޗީފް އޮފް އާމީ ސްޓާފް އަދި ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސަސް، ފީލްޑް މާރޝަލް ސައްޔިދު އާސިމް މުނީރު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އަރިހަށް އިޙުތިރާމުގެ ޒިޔާރަތެއް ކުރެއްވިއެވެ. މި ބައްދަލުވުމުގައާއި ދެ ގައުމުގެ ރަސްމީ ވާހަކަތަކުގައި، ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމާއި، ކަނޑުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމަށާއި، ދިފާއީ ދާއިރާއިން ތައުލީމާއި ތަމްރީނުގެ އިތުރު ފުރުސަތުތައް ފަހިކުރުމަށް ވަނީ އެއްބަސްވެވިފައެވެ.

ތަރައްގީއާއި ދެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުން

ދެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮތް ގުޅުން ބަދަހިކުރުމުގެ ގޮތުން، ޕާކިސްތާން ޓެކްނިކަލް އެސިސްޓަންސް ޕްރޮގްރާމް (ޕީ.ޓީ.އޭ.ޕީ) ގެ ދަށުން ދިވެހި ދަރިވަރުންނަށް ލިބޭ އެމް.ބީ.ބީ.އެސް ގެ ފުރުސަތުތަކާއި އިންޓަރންޝިޕްގެ ފުރުސަތުތައް އިތުރުކުރުމަށް މަޝްވަރާކުރެވުނެވެ. މީގެއިތުރުން، ރާއްޖޭގައި ކުރިއަށްގެންދާ ފަސް މިލިއަން ގަސް އިންދުމުގެ ގައުމީ މަޝްރޫއަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ ގޮތުން، ޕާކިސްތާނު ސަރުކާރުން 100,000 ޒައިތޫނި ގަހުގެ ކުރިއާއި 100,000 މުޑުވައް ހަދިޔާކުރުމަށް ނިންމެވިއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ދެ ގައުމުގެ ފަސްޓްލޭޑީންގެ ފެންވަރުގައި ބޭއްވުނު ބައްދަލުވުމުގައި، އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމާއި ސިއްހީ ދާއިރާ ކުރިއެރުވުމާ ގުޅޭގޮތުން ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ހިޔާލު ބަދަލުކުރެވުނެވެ.

ގުޅުންތައް ދެމެހެއްޓުމާއި ތަންފީޒީ ނިޒާމު

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވަނީ ޕާކިސްތާނުގެ ރައީސް އާސިފް އަލީ ޒަރްދާރީ، ނޭޝަނަލް އެސެމްބްލީގެ ރައީސް ސަރްދާރު އަޔާޒް ސާދިގް، އަދި ސެނެޓުގެ ޗެއަރމަން ސައްޔިދު ޔޫސުފް ރަޟާ ގިލާނީއާ ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ. މި ބައްދަލުކުރެއްވުންތަކުގައި، ދެ ގައުމުގެ ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލިސްތަކާއި ވުޒާރާތައް ގުޅިގެން، އެއްބަސްވުންތައް ތަންފީޒުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ހަރުދަނާ އޮނިގަނޑެއްގެ ދަށުން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ވަނީ އެއްބަސްވެވިފައެވެ.

ސޮއިކުރެވުނު 20 ފަހުމުނާމާ

މި ދަތުރުފުޅުގެ ތެރެއިން ދެ ގައުމުގެ މެދުގައި މުހިންމު 20 ދާއިރާއަކުން ފަހުމުނާމާ (އެމް.އޯ.ޔޫ) ގައި ސޮއިކުރެވުނެވެ. މި އެއްބަސްވުންތައް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބެހިގެންވަނީ 5 ދާއިރާއަކަށެވެ:

1. އިގްތިސާދީ އަދި ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާ: ވިޔަފާރީގެ ގުޅުން (އެސް.ޓީ.އޯ އަދި ޓީ.ސީ.ޕީ)، ދަނޑުވެރިކަން، މަސްވެރިކަން، ފަތުރުވެރިކަން އަދި ވައިގެ ދަތުރުފަތުރު.
2. ޑިޖިޓަލް ޓެކްނޮލޮޖީއާއި ސަލާމަތީ ދާއިރާ: އައި.ސީ.ޓީ، އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް، ސައިބަރ ސެކިއުރިޓީ، މަސްތުވާތަކެއްޗާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުން، ދިފާއީ ގުޅުން، ކަނޑުގެ ސަލާމަތް އަދި ފުލުހުންގެ ތަމްރީނުތައް.
3. ސިއްހީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ދާއިރާ: ސިއްހީ މިންގަނޑުތައް ހިފެހެއްޓުން (އެމް.އެފް.ޑީ.އޭ އަދި ޑީ.އާރް.އޭ.ޕީ)، ފަންނީ ސިއްހީ މުވައްޒަފުން ހޯދުން އަދި އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަން.
4. ތައުލީމާއި ޒުވާނުން އަދި ސަގާފީ ދާއިރާ: މަތީ ތައުލީމު، ފަންނީ ތައުލީމު (ޓިވެޓް)، ޒުވާނުންނާއި ކުޅިވަރު އަދި ފަންނާއި ސަގާފަތާއި ތަރިކަ.

އިދާރީ ހިންގުމާއި ތިމާވެށީގެ ދާއިރާ: ސިވިލް ސަރވިސްގެ ގާބިލުކަން އިތުރުކުރުމާއި، ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރުމުގެ އިތުރުން މޫސުމީ ބަދަލުތަކަށް ވިލުންވެރިކަން އިތުރުކުރުން.