ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި ވެސް ހިންގުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރޮގްރާމް ހިންގުމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން މި ވަނީ ޔޫއޭއީގެ މަޝްހޫރު ޑިވެލޮޕަރ، މުހައްމަދު އަލީ އަލާއްބާރާ އެކު އެއްބަސްވުމަކަށް އައިސްފައެވެ.

މިއަދު ހެނދުނު ރާއްޖެ ގަޑިން 11:40 ހާއިރު، އަލާއްބާރުގެ އަބޫދާބީ ކުންފުނި ކަމަށްވާ އީގަލް ހިލްސް އިން ވަނީ ދިވެހި ސަރުކާރާއެކު ރަސްމާލޭގައި "މޯލްޑިވްސް ވޯޓަރފްރަންޓް އެންޑް މެރީނާ" ތަރައްގީ ކުރުމުގެ ވިޔަފާރި އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފައެވެ. މިއީ އެކި ފިޔަވަހިތަކަކަށް ބަހާލައިގެން ގާތްގަނޑަކަށް 20 ބިލިއަން ޔޫއެސް ޑޮލަރުގެ އަގުހުރި ބިޔަ މަޝްރޫއެކެވެ. މިއާއެކު، އަރަބި ގައުމުތަކުގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ މަސްރަހުގައި ވެސް އޭނާގެ ނަން މިވަނީ ގަދައަށް އިވެން ފަށާފައެވެ.

މި އެއްބަސްވުމުގެ ފަހަތުގައި ހުރި ޝަހްސިއްޔަތަކީ ސިޓީ ފެންވަރުގެ ބޮޑެތި މަޝްރޫއުތަކަށް އައު ބޭފުޅެއް ނޫނެވެ. އަލާއްބާރަކީ ޑައުންޓައުން ދުބާއީ އާއި، ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުސް އިމާރާތް ކަމަށްވާ ބުރްޖު ހަލީފާ އާއި، ދުބާއީ މޯލް ބިނާކުރި އެމާރ ޕްރޮޕަޓީސްގެ ބާނީއެވެ. އޭގެ ފަހުން އޭނާ ބައިނަލްއަގްވާމީ ފެންވަރުގައި މަޝްރޫއުތައް ހިންގުމަށް އީގަލް ހިލްސް އުފެއްދެވިއެވެ. ރާއްޖެއާއެކު ވެވުނު އެއްބަސްވުމަކީ އޭނާގެ މި ދެވަނަ ދައުރުގެ އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަދި އެންމެ ބޮޑު އެއް މަޝްރޫއެވެ.

ރާއްޖެއަށް މުހައްމަދު އަލާއްބާރަކީ ކާކު؟

އޭނާއަކީ ޑައުންޓައުން ދުބާއީ ބިނާކޮށް، އެ ކާމިޔާބީ އީގަލް ހިލްސް މެދުވެރިކޮށް ބައިނަލްއަގްވާމީ ދުނިޔެއަށް ފުޅާކުރި، ބައްތެއްޔެއްގެ ކައްޕިތާނެއްގެ ދަރިއެކެވެ. އަދި މިއަދު ރަސްމާލޭގައި 20 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ވޯޓަރފްރަންޓް އަދި މެރީނާ ތަރައްގީކުރުމުގެ ތަސައްވުރަކަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ކުންފުނީގެ ވެރިޔާއެވެ.

މި އެއްބަސްވުމަކީ އަދި ހަމައެކަނި ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅެވެ. އަލާއްބާރަށާއި ދިވެހިރާއްޖެއަށް އޮތް އަސްލު އިމްތިހާނަކީ، ފައިސާ ހަމަޖެއްސުމާއި، ފަޅު ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތާއި، ކުރިއަށް އޮތް ދިހަވަރަކަށް އަހަރުގެ ތެރޭގައި "ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގެ" މި މަޝްރޫއު ހަގީގަތަކަށް ހެދިގެން ދިއުމެވެ.

ފޯބްސް މަޖައްލާއިން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި 2026 ވަނަ އަހަރު އަލާއްބާރުގެ މިލްކިއްޔާތު ގާތްގަނޑަކަށް 3 ބިލިއަން ޔޫއެސް ޑޮލަރަށް އަރައެވެ. އޭގެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރަނީ 'އެމެރިކާނާ ރެސްޓޯރެންޓްސް' ގައި އޮންނަ އޭނާގެ ހިއްސާއިންނެވެ. މީގެ އިތުރުން އޭނާއަކީ އީ-ކޮމާސް ޕްލެޓްފޯމް 'ނޫން' ގެ ބާނީއެވެ. އަދި ޑިޖިޓަލް ބޭންކެއް ކަމަށްވާ 'ޒަންޑް' ގައި ވެސް އޭނާގެ ހިއްސާ އޮވެއެވެ. އުމުރުން 69 އަހަރުގެ އަލާއްބާރު ދިރިއުޅުއްވަނީ ދުބާއީގައެވެ. އޭނާގެ ކައިވެންޏަށް 7 ދަރިން ލިބިފައިވެއެވެ.

މި ވިޔަފާރިތަކަކީ އޭނާގެ މުއްސަނދިކަން އޮޅުންފިލުވައިދޭ ކަންކަމެވެ. ނަމަވެސް ދިވެހި ސަރުކާރުން އޭނާއާއެކު ސޮއިކުރި މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އެއެއް ނޫނެވެ. ރާއްޖޭގެ އެއްބަސްވުމަކީ ރިއަލް އެސްޓޭޓާއި ގައުމު ބިނާކުރުމުގެ އަމާޒެކެވެ؛ ދުބާއީ މަޝްހޫރު މަންޒިލަކަށް ބަދަލުކުރުމުގައި އެހީތެރިވި ފަރާތަށް، 2040 ގެ ނިޔަލަށް މަތީ އާމްދަނީ ލިބޭ ގައުމަކަށް ވުމަށް ރާއްޖެއިން ކުރާ ދަތުރުގައި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ރިއަލް އެސްޓޭޓާއި ވޯޓަރފްރަންޓް ދާއިރާއިން އިގްތިސާދީ އައު ތަނބެއް ބިނާކޮށްދެވިދާނެ ކަމަށް ކުރެވޭ އިތުބާރެކެވެ.

ރާއްޖެއިން އޭނާ ހިޔާރުކުރި ސަބަބު

މިނިސްޓަރ އޮފް ހައުސިންގ، ލޭންޑް އެންޑް އާބަން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޑރ. އަބްދުﷲ މުއްތަލިބު މިކަން ސިފަކުރެއްވީ ވަރަށް ސާފުކޮށެވެ. ރާއްޖެއިން ބޭނުންވީ ސުމަކުން ފަށައިގެން ބޮޑެތި މަންޒިލްތައް ތަރައްގީކޮށްފައިވާ ތަޖުރިބާކާރު ބައިވެރިއެކެވެ.

މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ ޑައުންޓައުން ދުބާއީން ފެށިގެން ބެލްގްރޭޑް ވޯޓަރފްރަންޓާއި ދުނިޔޭގެ ތިން ބައްރެއްގައި މަންޒިލްތައް އުފެއްދުމުގައި އަލާއްބާރުގެ ނަމާ އެއްވަރުގެ އިތުބާރެއް އޮތް ފަރާތްތައް ރިއަލް އެސްޓޭޓް ދާއިރާގައި ވަރަށް މަދު ކަމަށެވެ. އަލާއްބާރުގެ މި ކާމިޔާބު ތާރީހަކީ ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންނަށް ދައްކުވައިދޭ އެންމެ ބޮޑު ޔަގީންކަމެވެ.

ރަސްމާލެ މަޝްރޫއު ރޭވިފައިވަނީ ވޯޓަރފްރަންޓާއި މެރީނާ ހިމެނޭ ފުރިހަމަ މަންޒިލެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ބައިނަލްއަގްވާމީ ހޮޓާތަކާއި ރިޒޯޓްތައް، މަތީ ފެންވަރުގެ ބްރޭންޑެޑް ރެޒިޑެންސްތައް، ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގެ މެރީނާ، ވިޔަފާރި އަދި ކެއިންބުއިމުގެ ހިދުމަތްތައް، މުނިފޫހިފިލުވުމާއި ދުޅަހެޔޮކަމުގެ މަރުކަޒުތައް، އަދި ތައުލީމީ، ސިއްހީ އަދި އިޖުތިމާއީ ވަސީލަތްތައް ހިމެނެއެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މަޝްހޫރު ރިޒޯޓު ބްރޭންޑްގެ ބަދަލުގައި ހަދާ އެއްޗެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭގެ އިތުރުން ވެރިރަށާ ކައިރީގައި އަހަރުގެ ހުރިހާ ދުވަހަކު ދިރިއުޅުމާއި އިގްތިސާދީ ހަރަކާތްތައް ހިނގާނެ ވޯޓަރފްރަންޓް ދިރިއުޅުމެއް ތައާރަފުކުރުން ކަމަށް އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވެއެވެ.

މި މަޝްރޫއު އެއްކޮށް ނިމުމުން، އަހަރަކު އެއް މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ފަތުރުވެރިން ޒިޔާރަތްކޮށް، ފަތުރުވެރިކަމުން އަހަރަކު 2 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. މަޝްރޫއުގެ މުޅި މުއްދަތުގައި 30 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ ގިނަ ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓް ލިބި، އޭގެ ތެރެއިން 18 ބިލިއަން ޑޮލަރު ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދަށް ސީދާ ވަންނާނެ ކަމަށާއި، 54،000 އަށް ވުރެ ގިނަ ވަޒީފާ އުފެދޭނެ ކަމަށް އަންދާޒާ ކުރެވެއެވެ. އަދި ދައުލަތުން ދަރަނި ނުނަގައި އަދި ޓެކްސް އިނާޔަތްތަކެއް ނުދީ، ދިވެހި އާއިލާތަކަށް އެތައް ހާސް ބޯހިޔާވަހިކަމާއި ދައުލަތަށް އާމްދަނީ ލިބޭނެ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެއެވެ.

މި އެއްބަސްވުމާ ގުޅޭގޮތުން އަލާއްބާރު ވިދާޅުވީ، ރާއްޖެއަކީ ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ލިބިފައިވާ ހާއްސަ ގުދުރަތީ ރީތިކަމެއް ލިބިފައިވާ ގައުމެއް ކަމަށާއި، އެމީހުންގެ އަމާޒަކީ ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގެ ކަމެއް ބިނާކުރުން ކަމަށެވެ.

އަދި 550 ހެކްޓަރުގެ މި ބިމުގައި އަންނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓަރުގައި އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށިދާނެ ކަމަށާއި، އެމާރ އިން ވެސް މިކަމުގައި ބައިވެރިވެދާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން "މިއީ ދިވެހިންގެ ގައުމު" ކަމަށްވާތީ ދިވެހި ކުންފުނިތަކަށާއި އަމިއްލަ ފަރުދުންނަށް ވެސް އިންވެސްޓް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނަންޖެހޭނެ ކަމަށް އަލާއްބާރު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. މިހާރު ސޮއިކުރެވިފައިވަނީ ވިޔަފާރީގެ މައިގަނޑު އުސޫލުތަކުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައެވެ.

ރަސްމާލެއާ ހަމައަށް އާދެވުނު ދަތުރު

މުހައްމަދު އަލާއްބާރު އުފަންވެވަޑައިގަތީ 8 ނޮވެމްބަރ 1956 ގައި ދުބާއީގައެވެ. އެއީ 12 ކުދިންގެ އާއިލާއެއްގެ އެންމެ ދޮށީ ދަރިއެވެ. އޭނާގެ ބައްޕައަކީ ބައްތެއްޔެއްގެ ކައްޕިތާނެކެވެ. އެ އާއިލާ ދިރިއުޅުނީ ރަޝީދިއްޔާގައި، ސޯޝަލް ހައުސިންގ ފަދަ އާދައިގެ ދިރިއުޅުމެއްގައެވެ. އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސު ދައްކުވައިދެނީ ހަމައެކަނި ހަލީޖުގެ ބިލިއަނަރެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ، ނިކަމެތި ހާލަތުން އަރައިގަތް ބިނާކުރަނިއްޔެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

ސަރުކާރުގެ ސްކޮލަރޝިޕެއްގައި ސިއެޓްލް ޔުނިވަރސިޓީން 1981 ގައި ބިޒްނަސް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަންގެ ދާއިރާއިން ޑިގްރީ ހާސިލްކުރެއްވިއެވެ. ޔޫއޭއީގެ މަރުކަޒީ ބޭންކުން ވަޒީފާ ފައްޓަވައި، ސިންގަޕޫރުގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވުމަށްފަހު، 1992 ގައި ދުބާއީގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމަންޓްގެ ފުރަތަމަ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ ގޮތުގައި އެނބުރި ވަޑައިގަތެވެ. މި ދުވަސްވަރު އޭނާ މަސައްކަތް ކުރެއްވީ ޝައިހް މުހައްމަދު ބިން ރާޝިދު އަލް މަހްތޫމްގެ އަރިހުގައި ދުބާއީ އައު ބައްޓަމަކަށް ބަދަލުކުރުމުގައެވެ.

1997 ގައި އެމާރ އުފެއްދެވިއެވެ. އަދި ދުނިޔެ މިއަދު ދަންނަ ދުބާއީގެ މައިގަނޑު ސަރަހައްދު ބިނާކުރެއްވިއެވެ. 2020 ގައި އެމާރގެ ޗެއާމަންކަމުން ވަކިވެވަޑައިގެންނެވި ނަމަވެސް، އޭނާއަކީ އަދިވެސް އެ ކުންފުނީގެ ބާނީ އަދި މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރެވެ.

އީގަލް ހިލްސް: ރާއްޖެއަށް އައި ކުންފުނި

އަލާއްބާރު 2014 ގައި އަބޫދާބީގައި އުފެއްދެވި އީގަލް ހިލްސް އަކީ 18 އަށް ވުރެ ގިނަ ގައުމުގައި މަޝްރޫއުތައް ހިންގާ، އަދި 45 ވަރަކަށް ހޮޓާ ހިމެނޭ ޕޯޓްފޯލިއޯއެއް އޮތް އަމިއްލަ ކުންފުންޏެކެވެ. ބެލްގްރޭޑް ވޯޓަރފްރަންޓަކީ ބޭރު ގައުމުތަކުގައި އެ ކުންފުނީގެ އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ މަޝްރޫއެވެ. މީގެ އިތުރުން ބަޙްރައިން، އަލްބޭނިއާ، ޝާރުޖާ އަދި އަބޫދާބީގައި ވެސް ވޯޓަރފްރަންޓް މަޝްރޫއުތައް ހިންގައެވެ.

މާލެއިން ލޯންޗުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 17 މިނެޓުން ދެވޭ ފުށިދއްގަރުފަޅު ހިއްކައިގެން އުފައްދާ ރަސްމާލެއަކީ، ފަޅުތަކުގެ އައްސޭރިފަށުގައި ހޮޓާތަކާއި، ގެދޮރާއި، ވިޔަފާރިތަކާއި މެރީނާތައް އެކުލެވޭ ގޮތަށް ތަރައްގީކޮށް، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބިންތައް ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދާ މަތީ އަގުހުރި މަންޒިލްތަކަކަށް ބަދަލުކުރުމުގެ އީގަލް ހިލްސްގެ ތަޖުރިބާ ދައްކުވައިދޭނެ އައު މައިދާނެވެ.