ދިވެހިރާއްޖޭގައި ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އުޅެމުންދާ ބިދޭސީންނާއި، އެމީހުން ހިންގާ ކުދި އަދި މެދުފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކުގެ ސަބަބުން ދިވެހި އިގްތިސާދަށް ލިބޭ ނަފާއަށްވުރެ ލިބޭ ގެއްލުން މާ ބޮޑުވެފައިވާ ކަމަށާއި، މިކަމުގެ ހުރިހާ ޒިންމާއެއް ނަގަންޖެހޭ ބަޔަކީ އެމްޑީޕީ ކަމަށް، މަޝްހޫރު ޓުއަރިޒަމް ވިޔަފާރިވެރިޔާ ޝާޒް ވަލީދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. އޭނާ މިހެން ވިދާޅުވީ ޓުއަރިޒަމް ދާއިރާގެ އިސް ބޭފުޅުންތަކެއް ތިއްބަވާ ވަޓްސް އެޕް ގްރޫޕުގައި އިއްޔެ ދެކެވުނު ވާހަކަތަކެއްގައެވެ.
ރަސްމީ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގެ މަސައްކަތްތެރިންގެ 60 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރަނީ ބިދޭސީން ކަމަށްވާއިރު, މީގެ ކުރިން އޭގެ ތެރެއިން 72 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އުޅެމުންދިޔަ މީހުންނެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ބާޒާރުގައި ބިދޭސީން ކޮންޓްރޯލްކުރާ ކުދި ވިޔަފާރިތައް އިތުރުވެ، 2023 ވަނަ އަހަރު އެކަނިވެސް ރާއްޖެއިން ބޭރު ކުރި ރެމިޓެންސް (ފޮނުވި ފައިސާ) 70 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރައި، ގައުމުގެ ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވަށް ވަނީ ބޮޑު ލޮޅުމެއް އަރާފައެވެ.
މި މައްސަލަ މިހާރު އޮތް ނާޒުކު ފަންތިއަށް ދިއުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޒިންމާއެއް ނަގަންޖެހެނީ 2018 އިން 2023 އަށް އޮތް އެމްޑީޕީގެ ސަރުކާރުގެ ދޯހަޅި ސިޔާސަތުތަކަށް ކަމަށް އިގްތިސާދީ މާހިރުން ވެސް ދަނީ ބުނަމުންނެވެ.
Advertisement
އެމްޑީޕީގެ ވެރިކަމުގައި، ހާއްސަކޮށް 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ދޫކޮށްފައިވާ 139,000 ވޯކް ޕާމިޓްގެ ތެރެއިން ފީ ދައްކާފައިވަނީ އެންމެ 36 އިންސައްތަ ކަމަށް އދ. (UN) ގެ ރިޕޯޓުތަކުން ސާފުވެއެވެ. ބިދޭސީންގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމަށާއި، ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އުޅޭ މީހުން ހުއްޓުވުމަށް އެދެވޭ ފިޔަވަޅުތަކެއް ނޭޅުމުގެ ސަބަބުން، 90,000 އަށްވުރެ ގިނަ ބަންގްލަދޭޝް ރައްޔިތުން ރާއްޖޭގައި ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ވިޔަފާރިތައް ފުޅާކުރުމަށް ފުރުސަތު ލިބިގެންދިޔައެވެ.
ބިދޭސީން ހިންގާ މިފަދަ ނާޖާއިޒު ވިޔަފާރިތަކުގެ ސަބަބުން ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ ޓެކުހުގެ އާމްދަނީ ބޮޑުތަނުން ގެއްލިގެންދެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ދިވެހި ޒުވާނުންނަށް ލިބެންހުރި ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތަކާއި ކުދި ވިޔަފާރި ފެށުމުގެ ފުރުސަތުތައް މިފަދަ ގަވާއިދާ ހިލާފު ހަރަކާތްތަކުގެ ސަބަބުން ވަނީ ހަނިވެފައެވެ.
ނަމަވެސް، 2023 ނޮވެމްބަރު 17 ގައި ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވެރިކަމާ ހަވާލުވެ، "އޮޕަރޭޝަން ކުރަނގި" ފެށުމާއެކު ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭސީންގެ ނިސްބަތް ވަނީ 72 އިންސައްތައިން 38 އިންސައްތައަށް ދަށްކޮށްފައެވެ.
މިހާރުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ބިދޭސީންގެ މައްސަލައަކީ ގައުމީ ސަލާމަތަށްވެސް އޮތް ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ބެލެވިފައެވެ. 17 ނޮވެމްބަރު 2023 އިން ފެށިގެން 13 ޖޫން 2026 ގެ ނިޔަލަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އުޅުނު 12,552 ބިދޭސީން ގައުމުން ބޭރުކޮށްފައެވެ.
