އިސްލާމްދީނުގައި މައިންބަފައިންނަށް ދެވިފައިވާ ޤަދަރަކީ އެހެން އެއްވެސް ދީނަކުން ނުވަތަ ފިކުރަކުން ދެވިފައިވާ ޤަދަރަކާއި އަޅައިނުކިޔޭފަދަ މަތިވެރި ޤަދަރެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށްހިތުމަކީ ﷲ އަށް އަޅުކަންކުރުމަށްފަހު އެންމެ މުހިންމު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. މިކަން ޤުރުއާނުގެ އެތައް އާޔަތަކުންނާއި ޙަދީޘްފުޅުތަކުން ސާބިތުވެގެންވެއެވެ.

އަހަރެމެންގެ ސަލަފުއްޞާލިޙުންވަނީ މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށްހިތުމުގައި ވަރަށް މަތިވެރި މިސާލުތަކެއް ދައްކަވާފައެވެ. މިގޮތުން ޙައިވާ ބިން ޝުރައިޙުގެ ވާހަކަ ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.

އެއްދުވަހަކު، މި މަޝްހޫރު ޢިލްމުވެރިޔާ ދަރިވަރުންނަށް ކިޔަވައިދެއްވުމަށްޓަކައި މިސްކިތުގައި ހުންނެވިއިރު، އެކަލޭގެފާނުގެ މަންމާފުޅު ގޮވާލެއްވިއެވެ. "ދަރިފުޅާ، ކުކުޅުތަކަށް ކާންދޭން އާދޭ!" މިފަދަ ޙާލަތެއްގައި އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުން ޖަވާބުދޭނީ "ފަހުން އެބަދަމެވެ" ނުވަތަ "އިރުކޮޅަކުން އެބަދަމެވެ" މިފަދަ ގޮތަކަށެވެ. ނަމަވެސް ޙައިވާ ބިން ޝުރައިޙު ވަގުތުން މަންމަގެ ގޮވާލެއްވުމަށް އިޖާބަ ދެއްވިއެވެ. މިއީ މަންމައަށް ދެވިފައިވާ ޤަދަރު އެނގިވަޑައިގަންނަވާތީ ކުރެއްވި ކަމެކެވެ.

ހަމައެހެންމެ، ޒައިނުލް ޢާބިދީން ރަޙިމަހުﷲގެ މިސާލަކީ ވެސް ވަރަށް ފުރިހަމަ މިސާލެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު މަންމާފުޅާއެކު ކެއިންބުއިމުގައި ބައިވެރިނުވާ ސަބަބާމެދު ސުވާލުކުރެވުނު ހިނދު، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: "މަންމަ ނަންގަވަން ބޭނުންވެލައްވާ ކާއެތިކޮޅެއް، އަހަރެމެނަށް މަންމައަށްވުރެ ކުރިން ނެގި މަންމަގެ ހިތުގައި ޖެއްސިދާނެ ކަމަށް އަހަރެމެން ބިރުގަނެއެވެ." މިއީ މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށްހިތުމުގެ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައެވެ.

އަދި ހަމައެހެންމެ، ޔަމަނުގެ އަހުލުވެރިއަކު އޭނާގެ މަންމަ ބުރަކަށިމަތީ އުފުއްލައިގެން ޙައްޖަށް ގޮސް، ޠަވާފުކުރުވި ވާހަކައަކީ ވެސް ވަރަށް އިބްރަތްތެރި ވާހަކައެކެވެ. އިބްނު ޢުމަރު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުމާ ވިދާޅުވިފަދައިން، މިފަދަ ބޮޑު ޚިދުމަތެއް ކުރިނަމަވެސް، މަންމަ އުފުލި ވޭންތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ވޭނެއްގެ ޙައްޤު ވެސް އަދާނުކުރެވެއެވެ.

ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވާ ފަދައިން، އެންމެ ހެޔޮކޮށް ހިތަންވީ މީހަކީ މަންމައެވެ. މިކަން ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވެފައިވުމުން އެނގެނީ މަންމައަށް ދެވިފައިވާ މަޤާމުގެ މަތިވެރިކަމެވެ. ހަތަރުވަނަ ފަހަރު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ ބައްޕައަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަށެވެ. މިއިން އެނގެނީ މަންމައަށް ދެވިފައިވާ މަޤާމު ބައްޕައަށްވުރެ މަތިވެރިކަމެވެ.

އުވައިސުލް ޤަރްނީ ރަޙިމަހުﷲގެ ވާހަކައަކީ ވެސް ވަރަށް އިބްރަތްތެރި ވާހަކައެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަގެ ޒަމާނުގައި ދުނިޔޭގައި ހުންނެވި ނަމަވެސް، މަދީނާއަށް ވަޑައިނުގަތީ މަންމައަށް ޚިދުމަތް ކުރެއްވުމަށްޓަކައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން އެކަލޭގެފާނަށް މުޚަޟްރަމު ބޭކަލުންގެ ތެރެއިން މަތިވެރި ދަރަޖައެއް ލިބިވަޑައިގަތެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ދުޢާ އިޖާބަކުރައްވާ ބޭކަލަކަށް ﷲ ތަޢާލާ ލެއްވިއެވެ.

މިހުރިހާ މިސާލުތަކުން އެނގެނީ އިސްލާމްދީނުގައި މައިންބަފައިންނަށް ދެވިފައިވާ ޤަދަރުގެ މަތިވެރިކަމެވެ. އަހަރެމެން މިއަދު ވިސްނާލަންޖެހެނީ އަހަރެމެން މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތަނީ ކިހާވަރަކަށް ތޯއެވެ. ހަމައެކަނި މާއްދީ ގޮތުން އެހީތެރިވުމަކުން މައިންބަފައިންގެ ޙައްޤު އަދާނުވާނެއެވެ. އަހަރެމެން އެބޭފުޅުންނަށް އިޙްތިރާމްކޮށް، އޯގާތެރިކަމާއެކު މުޢާމަލާތްކޮށް، އެބޭފުޅުންގެ ބަސްއަހައި، އެބޭފުޅުންނަށް އުފާވެރިކަން ގެނެސްދިނުމަށް މަސައްކަތްކުރަންޖެހެއެވެ.

އަހަރެމެން ކޮންމެ މީހަކުވެސް އަމިއްލަ ނަފްސާއި ސުވާލުކުރަން ޖެހެއެވެ. އަހަރެމެންގެ މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމުގައި އަހަރެމެން ތިބީ ކޮން ހިސާބެއްގައިތޯއެވެ؟ އަހަރެމެންގެ ސަލަފުއްޞާލިޙުންގެ ފަދައިން މައިންބަފައިންނަށް އިސްކަންދީ، އެބޭފުޅުންގެ ރުހުން ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުތޯއެވެ؟

މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މައްޗަށް ﷲ ތަޢާލާ ވާޖިބުކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. މިކަމުގައި އިހުމާލުވުމަކީ ބޮޑުވެގެންވާ ފާފައެކެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެމެން ކޮންމެ މީހަކުވެސް މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަށް އަބަދުވެސް މަސައްކަތްކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި އެކަމުގައި އިހުމާލުވެފައި ވާނަމަ، ވަގުތުން ތައުބާވެ، އިޞްލާޙުވާން މަސައްކަތްކުރަންޖެހެއެވެ.

ﷲ ތަޢާލާ އެންމެންނަށްވެސް މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމުގެ ތައުފީޤު ދެއްވާށިއެވެ. އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގައި ކާމިޔާބު ލިބޭ މީހުންގެ ތެރެއިން އަހަރެމެން ލައްވަވާށިއެވެ. އާމީން.