ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ބޭރުގެ އިގުތިސާދީ ލޮޅުންތަކަށް ނުހަނު އަވަހަށް ހުށަހެޅޭ ގައުމެކެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ރާއްޖޭގެ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ބޮޑު ބައެއް ފަތުރުވެރިކަމަށް ބަރޯސާވެފައި އޮތުމާއި (ބަލިމަޑުކަމުގެ ކުރިން ޖީ.ޑީ.ޕީގެ 25-30 އިންސައްތަ)، ކާބޯތަކެއްޗާއި، ތެލާއި، އިމާރާތްކުރުމަށް ބޭނުންވާ ސާމާނަށް ރާއްޖެއިން މުޅިންހެން އިމްޕޯޓަށް ބަރޯސާވާން ޖެހުމެވެ. ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަމަކީ ޒަމާނީ ތާރީހެއްގައި ދިވެހި އިގުތިސާދަށް ކުރިމަތިލާން ޖެހުނު އެންމެ ވަރުގަދަ އިމްތިހާނެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ ބޯޑަރުތައް ބަންދުވެ، 2019 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރި 1.7 މިލިއަން ފަތުރުވެރިންގެ އަދަދު 2020 ވަނަ އަހަރު 555,494 އަށް ދަށަށް ދިޔަ އެވެ. މިއީ 67 އިންސައްތައިގެ ބޮޑު ވެއްޓުމެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ އެއްކޮށް އަޑިއަށް ގޮސް، 2020 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ 28 އިންސައްތައާއި 33.5 އިންސައްތައާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ދަށަށް ދިޔަ އެވެ. މިއީ 2004 ވަނަ އަހަރުގެ ސުނާމީ ކާރިސާގައި ޖީ.ޑީ.ޕީ ދަށަށް ދިޔަ 13.1 އިންސައްތައާ އަޅާބަލާއިރު މާ ނުރައްކާތެރި ހާލަތެކެވެ.
ރައީސް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސާލިހުގެ ސަރުކާރުން މި ކާރިސާގެ ފޫބެއްދުމަށް ގެންގުޅުއްވި ސިޔާސަތަކީ އެތެރޭގެ ބާޒާރާއި ބޭރުގެ މާލީ އިދާރާތަކުން ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން ދަރަނި ނެގުމެވެ. ކޮވިޑްގެ ކާރިސާއަކީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ދިމާވި ކަމެއް ނަމަވެސް، ރާއްޖެއިން ދަރަނި ނެގި މިންވަރާއި، އެ ދަރަނިތައް އަނބުރާ ދެއްކުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ޝަރުތުތަކުގެ ސަބަބުން ގައުމީ ފެންވަރުގައި ބޮޑެތި ބަހުސްތަކެއް ވަނީ އުފެދިފަ އެވެ. ރައީސް ސާލިހުގެ ދައުރު ނިމުނުއިރު، ދައުލަތުގެ ޖުމްލަ ދަރަނި ވަނީ 2018 ވަނަ އަހަރު ހުރި 3 ބިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުން، 2023 ވަނަ އަހަރު ނިމުނުއިރު ގާތްގަނޑަކަށް 8 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އުފުލިފަ އެވެ. މިއާއެކު ދަރަނި ޖީ.ޑީ.ޕީގެ ނިސްބަތުން 2019 ގައި ހުރި 78.8 އިންސައްތައިން، 2020 ވަނަ އަހަރު 155 އިންސައްތައަށްވުރެ މައްޗަށް އެރި އެވެ.
މިއަދު، ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ޒައާމަތުގައި، އޮތް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ ހަމައެކަނި ކާރިސާއިން ސަލާމަތްވުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ނަގާފައިވާ ބޮޑެތި ދަރަނިތައް ނިޒާމީ ގޮތެއްގައި އަނބުރާ ދެއްކުމާއި، މާލީ އިސްލާހީ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމާއި، ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި އިގުތިސާދު އިއާދަކުރުމެވެ. މިހާރުގެ އަމާޒަކީ ކޮންމެހެން ނަގަންޖެހޭ ދަރަނި ނެގުމުގެ ބަދަލުގައި، ދަރަނި ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާދާރު ސިޔާސަތެއްގެ ތެރެއިން ގައުމު ކުރިއަށް ގެންދިއުމެވެ.
ކޮވިޑް-19 އާއި ދަރަނި އިންތިހާއަށް އިތުރުވުން
ބަލިމަޑުކަމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވީ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް ތަޖުރިބާނުކުރާ ފަދަ މާލީ ކާރިސާއެކެވެ. 2019 ވަނަ އަހަރު ފަތުރުވެރިކަމުން ލިބުނު 3.2 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އާމްދަނީ އެއްކޮށް ހުއްޓުނެވެ. 2020 ވަނަ އަހަރު ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ 35 އިންސައްތަ ދަށަށް ދިޔައިރު، ސިއްހީ ހަރަދުތަކާއި، މުސާރަ ދިނުމާއި، އިގުތިސާދީ އެހީތެރިކަމަށް ކުރި ހަރަދުތައް ބޮޑުވިއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް ނުވަތަ ދަރަނި ޖީ.ޑީ.ޕީގެ 20 އިންސައްތައަށް (ގާތްގަނޑަކަށް 900 މިލިއަން ޑޮލަރަށް) އެރި އެވެ.
މި ހުސްކަން ފޫބެއްދުމަށްޓަކައި ސާލިހުގެ ސަރުކާރުން ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ އިދާރާތަކާއި، އަވަށްޓެރި އިންޑިއާ ފަދަ ގައުމުތަކުން ބޮޑެތި ލޯނުތައް ނެގި އެވެ. މި ފައިސާ ބޭނުންކުރެވުނީ ސަރުކާރު މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައަށާއި، ސިއްހީ އުމްރާނީ ވަސީލަތްތަކަށާއި، ހިނގަމުންދިޔަ މަޝްރޫއުތަކަށެވެ. 2020 ވަނަ އަހަރު ދައުލަތުގެ ދަރަނި ޖީ.ޑީ.ޕީގެ ނިސްބަތުން 155.67 އިންސައްތައަށް އެރިއިރު، މިއީ ގައުމުގެ އިގުތިސާދީ ރޭޓިންގަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވި ކަމެކެވެ.
2022 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އައިއިރު ފަތުރުވެރިކަން އިއާދަވި ނަމަވެސް، ދަރަނި ހުރީ ޖީ.ޑީ.ޕީގެ 110-120 އިންސައްތައިގެ މަތީގަ އެވެ. މީގެ ތެރެއިން ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަކީ ގައުމުގެ އެތެރެއިން ނަގާފައިވާ ދަރަންޏެވެ. އަސްލު މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި ދަރަނި ނެގުމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، ބޮޑު އިންޓަރެސްޓް ރޭޓްގައި ނަގާފައިވާ ލޯނުތަކާއި، އާމްދަނީ އިތުރުކުރެވޭނެ އާ ގޮތްތަކެއް ނެތުމާއި، އަވަސް ފައިދާއެއް ނުލިބޭ މަޝްރޫއުތަކަށް ހަރަދުކުރުމުގެ ސަބަބުން ދަރަނި ދެއްކުމަށް އޮތް ގާބިލުކަން ކުޑަވުމެވެ.
ދަރަނި އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި މާލީ ނުރައްކާތައް
ރައީސް ސާލިހުގެ ދައުރުގެ ފަހުކޮޅާ ހަމައަށް އައިއިރު، ރާއްޖެ އޮތީ އިގުތިސާދީ ގޮތުން ނުހަނު ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ. 2022-2023 އަށް އައިއިރު ޖުމްލަ ދަރަނި ވަނީ 126 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް (ގާތްގަނޑަކަށް 8.2 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް) އުފުލިފަ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި މައިގަނޑު މައްސަލަތަކަކީ:
- ދައުލަތަށް ލިބޭ އާމްދަނީގެ ބޮޑު ބައެއް ދަރަނި އަދާކުރުމަށް ހަރަދުކުރަން ޖެހުން.
- ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވަށް އިންތިހާއަށް ބާރުބޮޑުވެ، އިމްޕޯޓަށާއި ދަރަނި ދެއްކުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ހޯދުމަށް ދަތިވުން.
- ބައިނަލްއަގުވާމީ ކްރެޑިޓް ރޭޓިންގް އެޖެންސީތަކުން ރާއްޖޭގެ ރޭޓިންގް ދަށްކުރުމުގެ ސަބަބުން އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރު ގެއްލުން.
2024 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅާ ހަމައަށް އައިއިރު، ބޭރުގެ ދަރަނި އެކަނިވެސް 3.4 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އެރި އެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އެންމެ ބޮޑު ދަރަންޏެއް އޮތީ ޗައިނާއާއި އިންޑިއާގެ އިތުރުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ބޮންޑު މާކެޓަށެވެ. އައި.އެމް.އެފް އާއި ވޯލްޑް ބޭންކުން ރާއްޖެ ރޭންކުކުރީ ދަރަނި ދެއްކުމުގައި ބޮޑު ނުރައްކަލެއް އޮތް ގައުމެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. މިއީ ވަގުތީ ގޮތުން ކަންކަން ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި ނެގި ދަރަނިތަކުގެ ސަބަބުން ގައުމުގެ އުމްރާނީ އޮނިގަނޑަށް ކުރިމަތިވި ބޮޑު ބުރައެކެވެ.
ވެރިކަން ބަދަލުވުން: ބޮޑު ދަރަންޏަކާއެކު ވެރިކަމާ ހަވާލުވުން
ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު 2023 ނޮވެމްބަރުގައި ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތީ އެއްވެސް މާލީ ތަނަވަސްކަމެއް އޮތް ބަޖެޓަކާއެކު ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެމަނިކުފާނަށް ވާރުތަވެފައި އޮތީ ކުރީގެ ސަރުކާރުން ނިންމާފައިވާ ދަރަނި ދެއްކުމުގެ ހަރުކަށި ތާވަލުތަކާއި، ނުނިމި ހުރި ބޮޑެތި މަޝްރޫއުތަކާއި، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތަކެތީގެ އަގު އުފުލުމުގެ މައްސަލަތަކެވެ. ވެރިކަން ބަދަލުވީއިރު ދަރަނި ހުރީ 126 ބިލިއަން ރުފިޔާގަ އެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހު ކުއާޓަރާ ހަމައަށް އައިއިރު މި އަދަދު ވަނީ 154.8 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އިތުރުވެފަ އެވެ. މިއީ ކުރީގެ ދަރަނިތަކުގެ އިންޓަރެސްޓާއި، ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް ފޫބެއްދުމަށް ކުރަންޖެހުނު މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާ އެވެ. އެހެންކަމުން، މިހާރުގެ ސަރުކާރުގެ މާލީ ސިޔާސަތުތައް ވަޒަންކުރަންވާނީ މިފަދަ ނާޒުކު ހާލަތެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.
ދަރަނި އަދާކުރުން: އިގުތިސާދީ އިތުބާރު އިއާދަކުރުން
ރައީސް މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެއްވަނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ އިދާރާތަކުގެ ކުރިމަތީގައި ރާއްޖޭގެ އަބުރާއި އިތުބާރު ދެމެހެއްޓުމަށެވެ. މީގެ ދަށުން ކުރެވުނު މައިގަނޑު ކަންކަމަކީ:
- ސުކޫކް އަނބުރާ ދެއްކުން: 2026 ވަނަ އަހަރު ދައްކަންޖެހޭ 500 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ސުކޫކާއި އޭގެ ކޫޕަން ޕޭމަންޓްތަކަށްވާ 524.68 މިލިއަން ޑޮލަރު، ބޭރުގެ އާ ދަރަންޏެއް ނުނަގައި، ސޮވެރިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑާއި ރިޒާވް ބޭނުންކޮށްގެން ދެއްކުމުގެ ތައްޔާރީތައް ފުރިހަމަކުރުން.
- އިންޑިއާގެ ސްވޮޕް ފެސިލިޓީ: އިންޑިއާއިން ނަގާފައިވާ 400 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ކަރަންސީ ސްވޮޕް ފެސިލިޓީ އަނބުރާ ދެއްކުން. އަދި މީގެ އިތުރުންވެސް އިންޑިއާގެ އެހީތެރިކަމާއެކު އާ ސްވޮޕް ފެސިލިޓީތައް ހަމަޖެއްސުން.
- ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ ރެކޯޑް: 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ދެވަނަ ކުއާޓަރުގައި އެކަނިވެސް 3.5 ބިލިއަން ރުފިޔާ ދަރަނި އަދާކުރުމަށް ހަރަދުކޮށްފައިވެ އެވެ. މިއީ އެއްވެސް ޕޭމަންޓެއް ޑިފޯލްޓް ނުވެ، ސަރުކާރުން ދަރަނި އަދާކުރުމަށް ދޭ އަހައްމިއްޔަތު ހާމަވާ ކަމެކެވެ.
މިއީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ރާއްޖެއަށް އިންވެސްޓް ކުރާ ފަރާތްތަކަށް ދެވޭ ޔަގީންކަމެކެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން ކުރިމަގުގައި ރާއްޖެއަށް ލިބޭ ލޯނުތަކުގެ އިންޓަރެސްޓް ރޭޓް ކުޑަވެ، އިގުތިސާދީ ހަމަޖެހުން ގާއިމުވެގެންދާނެ އެވެ.
ދުނިޔޭގެ ލޮޅުންތަކާއި ސަރުކާރުގެ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތައް
ރައީސް މުއިއްޒުގެ ޒައާމަތުގައި ރާއްޖެ ކުރިއަށްދަނީ ދުނިޔޭގެ އިގުތިސާދީ ހާލަތު އިންތިހާއަށް ގޯސްވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. ތެލުގެ އަގު އުފުލުމާއި، ރަތްކަނޑުގެ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން މުދާ އުފުލުމުގެ ހަރަދު ބޮޑުވުމަކީ ރާއްޖެ ފަދަ އިމްޕޯޓަށް ބަރޯސާވާ ގައުމަކަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. މި ހާލަތުގައިވެސް ސަރުކާރުން ވަނީ ހިތްވަރުގަދަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފަ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޓެކްސްގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކޮށް، ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުނިތައް އިސްލާހުކޮށް، ސަބްސިޑީތައް އެންމެ ބޭނުންޖެހޭ މީހުންނަށް ލިބޭނެ ގޮތަށް ބަދަލުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ފަށާފަ އެވެ. ފައިސާ ޗާޕުކުރުން ހުއްޓާލުމަކީ ދިވެހި ރުފިޔާގެ އަގު ހިފެހެއްޓުމަށް އެޅުނު އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެވެ.
އިގުތިސާދީ ފަލްސަފާއަށް އައިސްފައިވާ ބޮޑު ބަދަލު
ރައީސް ސާލިހުގެ ސަރުކާރާއި ރައީސް މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުގެ ތަފާތު ތިރީގައިވާ ނުކުތާތަކުން ސާފުވެ އެވެ:
- ސާލިހުގެ ސަރުކާރު (ކާރިސާގެ ދައުރު):
ދަރަނި ޖީ.ޑީ.ޕީގެ 77 އިންސައްތައިން 155 އިންސައްތައަށް އުފުލުނެވެ.
ޖުމްލަ ދަރަނި 2023 އާ ހަމައަށް ދެގުނަވެ، ގާތްގަނޑަކަށް 8 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އެރިއެވެ.
ބޮޑެތި ލޯނުތައް ނަގައިގެން އުމްރާނީ މަޝްރޫއުތައް ހިންގި ނަމަވެސް، އޭގެ ނަތީޖާ ފެންނަލެއް ލަސްވުމުގެ ސަބަބުން ދަރަނި ބޮޑުވިއެވެ.
- މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރު (ދަރަނި މެނޭޖްކުރުމުގެ ދައުރު):
ބޮޑެތި ދަރަނިތައް (ސުކޫކް އަދި އިންޑިއާ ސްވޮޕް) އަނބުރާ ދެއްކުމަށް އެންމެ އިސްކަންދިނެވެ.
ސޮވެރިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑު ގައި ހުރި މަދު ފައިސާކޮޅު، 300 މިލިއަން ޑޮލަރަށްވުރެ މައްޗަށް ޖަމާކުރި އެވެ.
ފައިސާ ޗާޕުކުރުން ހުއްޓާލައި، އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމުގެ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކާއެކު މާލީ އަދަބުވެރިކަން ގާއިމުކުރި އެވެ.
އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ ބަހުސް: އިންވެސްޓްމަންޓާއި އޭގެ ނަތީޖާ
ރައީސް ސާލިހުގެ ދައުރުގައި ބްރިޖާއި، ބޯހިޔާވަހިކަމާއި، އެއާޕޯޓްތައް ހެދުމަށް ގިނަ މަޝްރޫއުތަކެއް ފެށުނެވެ. މީގެ ތެރެއިން ބައެއް މަޝްރޫއުތަކަކީ ގައުމަށް މުހިންމު ކަންކަން ކަމުގައި ވިޔަސް، އެ މަޝްރޫއުތައް ހިންގުމުގައި ހަރަދު ބޮޑުވުމާއި، ނިންމަން ބުނި ތާރީހަށް ނުނިމި ދިގުލައިގެން ދިއުމުގެ ސަބަބުން، އެއީ އިގުތިސާދީ ނަފާގެ ބަދަލުގައި ދަރަނީގެ ބުރައަކަށް ވެގެންދިޔަ އެވެ.
ރައީސް މުއިއްޒު ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތީ މި ދެންނެވި މަޝްރޫއުތަކުގެ ޒިންމާއާއެކުގަ އެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ސިޔާސަތަކީ މިހާރު ހުރި މަޝްރޫއުތައް ނިންމުމާއެކު، އާ މަޝްރޫއުތަކަށް ދަރަނި ނެގުމުގައި ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކެއް ގެންގުޅުމެވެ. އަމާޒަކީ ކުރާ ހަރަދަކުން ގައުމުގެ އިގުތިސާދަށް އޭގެ ފައިދާ އަވަހަށް ލިބޭނެ ގޮތްތައް މަގުފަހިކުރުމެވެ.
އާންމު ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރާއި ސިޔާސީ ޒިންމާދާރުކަން
ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވުމާއި ދިރިއުޅުމުގެ ހަރަދުތައް އުފުލުމަކީ ރައްޔިތުންނަށް އޭގެ ތަކުލީފު އިންތިހާއަށް ކުރިމަތިވާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބުން ފެނިގެންދިޔައީ ކުރީގެ ސަރުކާރުގެ އިގުތިސާދީ މެނޭޖްމަންޓާމެދު ރައްޔިތުން ހިތްހަމަނުޖެހިފައި އޮތް މިންވަރެވެ. ރައީސް މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ދަރަނި ދެއްކުމަށް ކުރާ މަސައްކަތަކީ އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ވަގުތުން ފެންނަ ކަމަކަށް ނުވިޔަސް، މިއީ ގައުމުގެ އިގުތިސާދު ބަނގުރޫޓުވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމަށް ކުރެވޭ އެންމެ މުހިންމު ޖިހާދެވެ.
ކުރިމަގުގެ ގޮންޖެހުންތަކާއި އުންމީދުތައް
ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދީ ކުރިމަގުގައި އަދިވެސް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރަކީ ދަރަނި ދެއްކުމުގައި އެންމެ ބޮޑު ބުރައެއް އުފުލަންޖެހޭނެ އަހަރެވެ. ދައުލަތުގެ އާމްދަނީގެ 70 އިންސައްތަ ދަރަނި ދެއްކުމަށް ހަރަދުކުރަން ޖެހިދާނެ ކަމަށް ބެލެވޭއިރު، މިއީ ވަރަށް ހަރުދަނާ އިސްލާހީ ފިޔަވަޅުތަކެއްގެ ބޭނުންތެރިކަން އޮތް ކަމެކެވެ.
ނަމަވެސް އުންމީދީ ފުރުސަތުތައްވެސް އެބަހުއްޓެވެ. ފަތުރުވެރިކަން ކުރިއަރަމުން ދިއުމާއި، ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގެ އާ ޓާމިނަލް ހުޅުވުމާއެކު އިތުރުވާނެ އާމްދަނީއާއި، މަސްވެރިކަމާއި ޑިޖިޓަލް އިގުތިސާދުގެ ތެރެއިން އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމުގެ ފުރުސަތުތަކެވެ. ރައީސް މުއިއްޒުގެ ހަރުދަނާ މާލީ ސިޔާސަތުތަކާއި، ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ އަޒުމަކީ ރާއްޖެ އަލުން އުޖާލާ އިގުތިސާދަކަށް ގެންގޮސްދޭނެ ސަބަބުތަކެވެ.
ނިންމުން: ނުރައްކާތެރި ދަނޑިވަޅެއްގައި ހަރުދަނާ ވެރިކަމެއް
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަހުގެ އިގުތިސާދީ މަންޒަރަކީ ރައީސް ސާލިހުގެ ދައުރުގައި ކާރިސާގެ ނަމުގައި ނެގި ބޮޑު ދަރަންޏާއި، ރައީސް މުއިއްޒުގެ ދައުރުގައި އެ ދަރަނީގެ ނުރައްކަލުން ގައުމު ސަލާމަތްކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގެ ވާހަކަ އެވެ. 524.68 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ސުކޫކް ދެއްކުމާއި، އިންޑިއާގެ 400 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ސްވޮޕް ފައިސާ ހަމަޖެއްސުމަކީ މި ސަރުކާރުން މާލީ ޒިންމާދާރުކަން އަމަލުން ދައްކުވައިދިން އެންމެ ވަރުގަދަ ހެކިތަކެވެ.
މި މަގަކީ އުނދަގޫ އަދި ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކެއްގެ މަގަށް ވިޔަސް، މިއީ ގައުމުގެ ސިޔާދަތާއި، މިނިވަންކަމާއި، ކުރިމަގުގެ ޖީލުތަކުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ދުނިޔޭގެ މާލީ ބާޒާރުގައި ރާއްޖޭގެ އިތުބާރު އިއާދަވަމުންދަނީ މިފަދަ ހަރުދަނާ ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. ރާއްޖޭގެ ދިގުމުއްދަތުގެ ތަނަވަސްކަން ބިނާވެފައިވަނީ ދަރަނި ނެގުމުގެ ސަގާފަތުން ދަރަނި ދެއްކުމުގެ ޒިންމާދާރު ސަގާފަތަކަށް ބަދަލުވުމުގެ މައްޗަށެވެ. މިއީ ރާއްޖެއަށް އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު މަގެވެ.
