މިހާރުގެ ޓެކްނޮލޮޖީއާއި ވަގުތުގެ ޝެޑިއުލްތަކަށް އިސްކަންދޭ މި ބާރު ދުވެލީގެ ދުނިޔޭގައި، ކުދިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގައި ނިޔަތާއި ހޭލުންތެރިކަން ގެންގުޅުމަކީ ކުރިއަށްވުރެ މުހިންމު ކަމަކަށް ވެފައިވެއެވެ. މި ބެލެނިވެރިކަމުގެ އުސޫލަކީ ކުދިންނާއެކު ފުރިހަމައަށް ހާޒިރުވެ، ވިސްނުންތެރިކަމާއެކު ނިންމުންތައް ނިންމައި، އިތުބާރު ހުރި އަދި އޯގާތެރި ފަރުދުންނަށް ބޮޑުވެވޭނެ މާހައުލެއް އުފެއްދުމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ދުވަހުގެ ދިރިއުޅުމުގައި މި ވިސްނުންތޫނު އުސޫލު ތަންފީޒު ކުރެވޭނެ ގޮތްތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.

 ފުރިހަމައަށް ސަމާލުކަންދިނުން

ދަރިންނަށް ފުރިހަމަ ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ، އެކުދިންނާއެކު ހޭދަކުރާ ވަގުތުގެ ދިގުމިނަށްވުރެ ބޮޑަށް، އެވަގުތުގެ ފެންވަރަށް ބަލާ ކަމެކެވެ. ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއް ނަމަވެސް، ދަރިފުޅަށް ފުރިހަމައަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ކެއުމުގެ ވަގުތު ފަދަ މުހިންމު ދަނޑިވަޅުތަކުގައި، ފޯނާއި ޓެލެވިޜަން ފަދަ ސަމާލުކަން އެއްފަރާތްކުރުވާ ވަސީލަތްތައް ދުރުކޮށް، ހަމައެކަނި ދަރިފުޅަށް އަހައްމިއްޔަތުކަން ދޭންވާނެއެވެ. ދަރިފުޅުގެ ދުވަހުގެ ވާކަންތަކާއި ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާކުރުމާއި، އެކުއްޖާގެ ވާހަކަތަކަށް ރަނގަޅަށް އަޑުއެހުމާއި، އަދި ބުރޫނާރާ ގޮތަށް މައިންބަފައިންގެ އަމިއްލަ ތަޖުރިބާތައް ހިއްސާކުރުމަކީ ދަރިންނާ އޮންނަ ގުޅުން އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރެވޭނެ ކަންކަމެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ކުރު މުއްދަތަކަށް ނަމަވެސް، ފެންވަރު ރަނގަޅު ގޮތެއްގައި ހޭދަކުރެވޭ ވަގުތަކީ ކުއްޖާގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި އަމިއްލަ އަގު ވަޒަންކުރުމަށް އިޖާބީ އަސަރުކުރާނެ ކަމެކެވެ.

 ސާފު، ވިސްނުންތެރި ބައުންޑަރީސް ކަނޑައެޅުން

ބެލެނިވެރިކަމުގައި ދަރިންނަށް ރޭވުންތެރި އަދި އިޙްތިރާމް ލިބިގެންވާ މާޙައުލެއް ޤާއިމުކޮށްދިނުމަށް، ސާފު އަދި ހަރުދަނާ މިންގަނޑުތަކެއް ކަނޑައެޅުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މި ގޮތުން، ގަވާއިދުތައް ހަމައެކަނި ތަންފީޛުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އެ ގަވާއިދުތަކުގެ ފަހަތުގައިވާ މަޤްޞަދުތައް ދަރިންނަށް ކިޔައިދީ، އެ ޕްރޮސެސްގައި އެކުދިން ބައިވެރިކުރުވުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިފަދަ އުސޫލަކުން ޢަމަލުކުރުމުން، އެކަކު އަނެކަކަށް އިޙްތިރާމްކުރުމުގެ ރޫޙު އާލާވެ، ދަރިންގެ ކިބައިން އުންމީދުކުރެވޭ ކަންކަމާއި، އެ އުންމީދުތައް ކުރެވޭ ސަބަބުތައް ވެސް އެކުދިންނަށް ވިސްނިގެންދާނެއެވެ.

މިސާލެއްގެ ގޮތުން، ސްކްރީން ޓައިމަށް ވަކި މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅާއިރު، އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތްތައް ދިގު މުއްދަތަކަށް ބޭނުންކުރުމުން ކުދިންގެ ޞިއްޙަތަށާއި، ނިދުމަށް އަދި ތަޢުލީމީ ކުރިއެރުމަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކާއި ބެހޭގޮތުން މަޢުލޫމާތު ދިނުން މުހިންމެވެ. މިފަދަ މިންގަނޑުތަކާ ގުޅޭ މަޝްވަރާތަކުގައި ދަރިން ބައިވެރިކުރުވުމަކީ، އެކުދިންގެ އަމިއްލަ ޢަމަލުތަކާއި އޭގެ ނަތީޖާ ތަކާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނުމަށް ބާރުއަޅާ ކަމެކެވެ. މި އުސޫލަކީ ދަރިންނަށް ވިސްނި، އަދި އެކުދިން އަމިއްލައަށް ޤާއިމުކުރުމުގައި ބައިވެރިވެފައިވާ މިންގަނޑުތަކަށް އިޙްތިރާމްކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އިތުރުވާނެ ކަމަކަށްވާތީ، މިކަމުން އެއްބާރުލުން ދިނުމާއި ގަވާއިދުތަކަށް ތަބާވުން އިތުރުވާނެއެވެ.

ޖަޒްބާތީ ހޭލުންތެރިކަން ކިޔަވައިދިނުން

ދަރިފުޅުގެ ޖަޒުބާތުތައް ދެނެގަނެ، އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ބެލެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދިނުމަކީ ދަރިފުޅުގެ ޖުމްލަ ތަރައްޤީއަށް އަސާސީ ދައުރެއް އަދާކުރާ ކަމެކެވެ. ދަރިފުޅު މާޔޫސްވެފައިވާ ނުވަތަ ކަންބޮޑުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅުތަކުގައި، އޭނާގެ އިހުސާސްތަކަށް އިޙްތިރާމްކޮށް، މި ޖަޒުބާތުތައް އެކަށޭނަ ގޮތެއްގައި ގެންގުޅުމަށް މަގުދެއްކުމަކީ ނުހަނު މުހިންމު ކަމެކެވެ. މި ފަދަ މަސައްކަތްތަކަކީ ހަމައެކަނި ވަގުތީ ގޮތުން ޙާލަތު ހަމަޖެއްސުމަށް ކުރެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދަރިފުޅަށް އޭނާގެ ޖަޒުބާތުތައް ރަނގަޅު ގޮތުގައި ދެނެގަނެ، އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ފާޅުކުރަން ދަސްވެގެންދާނެއެވެ. ޖަޒުބާތީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް ބާރުއެޅުމުގެ ސަބަބުން، ކުދިންނަށް ނަފްސާނީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލުމާއި، ދުޅަހެޔޮ އިޖްތިމާޢީ ގުޅުންތައް ބިނާކުރުމުގެ މުހިންމު ހުނަރުތައް އުމުރުދުވަހަށް ލިބިގެންދާނެއެވެ.

ނަމޫނާ ދައްކައިގެން ލީޑް ކުރުން

ދަރިން މައިންބަފައިންގެ ކިބައިން ދަސްކުރާ ކަންކަން ވަރަށް ގިނައެވެ. އެކުދިން މައިންބަފައިންގެ އަޚްލާޤާއި، ވިސްނުންތެރިކަމާއި، އަދި ޢަމަލުތައް ނަކަލުކުރެއެވެ. ވުމާއެކު، ދަރިންގެ ކިބައިގައި އިޙްތިރާމް، ކެތްތެރިކަން އަދި ޒިންމާދާރުކަން ފަދަ މާތް ސިފަތައް އަށަގެންނެވުމަށް ބޭނުންވާނަމަ، ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރެވޭ މުޢާމަލާތްތަކުގައި މިފަދަ ސިފަތައް ދައްކަވަމުން ގެންދެވުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.

މިސާލަކަށް، ނުތަނަވަސްކަން ބޮޑު ޙާލަތެއްގައި ވެސް މަޑުމައިތިރިކަމާއި އިޙްތިރާމާއެކު ޢަމަލުކުރައްވާނަމަ، ދަރިންނަށް ވެސް މިފަދަ ރަނގަޅު ނަމޫނާތައް ފެނި، އެގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވެގެންދާނެއެވެ. ހަމައެހެންމެ، ޞިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި އާދަތަކާއި، އަދަބުވެރިކަމާއެކު މުޢާމަލާތްކުރުމާއި، މައްސަލަ ޙައްލުކުރުމުގެ ހުނަރުތައް ދަރިންނަށް ދައްކުވައިދެއްވުމަކީ، އެކުދިންނަށް ޢަމަލީ ނަމޫނާއެއް ދެއްކެވުމެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން، މައިންބަފައިން އާލާކުރަން ބޭނުންފުޅުވާ ހެޔޮ އަޚްލާޤާއި ސުލޫކުތައް ދަރިންގެ ކިބައިގައި ހަރުދަނާ ވެގެންދާނެއެވެ.

ނުފުރިހަމަކަން ގަބޫލުކުރުން

ބެލެނިވެރިވުމަކީ ފުރިހަމަކަން ހޯދުމެއް ނޫންކަން ދެނެގަތުން މުހިންމެވެ. އެއީ ހޭލުންތެރިކަމާއެކު، ގަސްތުގައި ހަރަކާތްތެރިވެ، އަމިއްލަ ނަފްސަށާއި ދަރިފުޅަށް އޯގާތެރިވުމެވެ. ދިރިއުޅުމުގައި މާޔޫސްކަމާއި، ގޯސްތަކާއި، ގޮންޖެހުންތަކުގެ ވަގުތުތަކެއް ކުރިމަތިވާނެކަން ޔަޤީނެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ކޮންމެ ތަޖުރިބާއަކީ ކުރިއެރުމާއި އުނގެނުމަށް ލިބޭ އަގުހުރި ފުރުސަތެކެވެ. އަމިއްލަ ނުފުރިހަމަކަން ޤަބޫލުކުރުމަކީ ދަރިފުޅަށް ދަސްކޮށްދެވޭ މުހިންމު ފިލާވަޅެކެވެ. މިއީ ދަރިފުޅަށް ކެތްތެރިކަމާއި، ބަދަލުތަކާ އެއްގޮތްވުމުގެ ޤާބިލުކަން (ރެސިލިއެންސް އަދި އެޑެޕްޓަބިލިޓީ) ދަސްކޮށްދިނުމުގެ ފުރުސަތެކެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން، ގޯސްތައް ހެދުމަކީ އާދައިގެ ކަމެއްކަމާއި، ނާކާމިޔާބީތަކަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ޤުދުރަތީ ބައެއްކަން ދަރިފުޅަށް ދަސްކޮށްދެވެއެވެ.

އަމިއްލަ ނުފުރިހަމަކަން ޤަބޫލުކޮށް، އެކަންކަން ޙައްލުކުރާ ގޮތް ހާމަކަންބޮޑު ގޮތެއްގައި މަޝްވަރާ ކުރުމަކީ ދަރިފުޅަށް އަމިއްލައަށް އޯގާތެރިވުމާއި ކެތްތެރިވުމުގެ އަގުހުރި ފިލާވަޅުތައް ދަސްކޮށްދިނުމުގެ ވަސީލަތެކެވެ. މިސާލަކަށް، ރުޅިއައިސް ފަހުން މަޢާފަށް އެދުމުން، އަމިއްލަ ޢަމަލުތަކުގެ ޒިންމާ ނެގުމާއި، ކަންކަން އިޞްލާޙުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ދަރިފުޅަށް ދަސްކޮށްދެވެއެވެ. މިފަދަ ގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރުމުން، ބެލެނިވެރިޔާއާއި ދަރިފުޅާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުން ބަދަހިވެގެންދާނެއެވެ. އަދި ދަރިފުޅަށް އަމިއްލަ ގޯސްތަކާ ކުރިމަތިލުމަށް ބިނާކުރަނިވި ވިސްނުމަކާއެކު ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ހިތްވަރު ލިބިގެންދާނެއެވެ. މިއީ ދަރިފުޅުގެ ޝަޚްޞިއްޔަތު ބިނާކުރުމަށާއި، މުސްތަޤުބަލުގައި ކާމިޔާބު މީހަކަށް ހެދުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ބިންގަލެކެވެ.

ބެލެނިވެރިކަމަކީ އުފަލާއި ހިތްދަތިކަން އެކުލެވޭ ދަތުރެއްކަމުގައި ބަލައިގަތުމުން، އުނގެނުމާއި ކުރިއެރުމަށް ހިތްވަރުދޭ، އެކަމަށް މަގުފަހިކުރާ މާޙައުލެއް ގާއިމުކުރެވެއެވެ. މި ފަދަ ވިސްނުމަކުން މައިންބަފައިންނާއި ދަރިންނަށް ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލުމުގައި އެކަށީގެންވާ ހަރުދަނާ ވިސްނުމެއް އަށަގެންނެވުމަށް މަގުފަހިވެގެންދެއެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން އަމިއްލަ ކުރިއެރުމާއި، ޖަޒުބާތީ ގޮތުން ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމެއް އުޅުމަށް މުޅި އުމުރަށް ބޭނުންވާ ޢަޒުމާއި ކެރުން ލިބިގެންދާނެއެވެ.

ދަރިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމަކީ ވިސްނުންތެރިކަމާއި ހޭލުންތެރިކަމާއެކު ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތެކެވެ. މިއީ ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރެވޭ މުޢާމަލާތްތަކާއި ޢަމަލުތަކުގައި ވިސްނުންތެރިކަމާއެކު ނިންމުންތައް ނިންމުމެވެ. މި މަސައްކަތުގައި މައިންބަފައިން އަބަދުމެ ސަމާލުކަން ދޭންވާނެއެވެ. އަދި ދަރިންނަށް އެކަށީގެންވާ މިންގަނޑުތަކެއް ކަނޑައަޅައި، އިހުސާސްތަކާމެދު ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކޮށްދީ، ނަމޫނާ ދައްކައިގެން މަގުދެއްކުމާއެކު، މާނަހުރި ދިރިއުޅުމުގެ އާދަތައް އަށަގެންނެވުމަށް މަސައްކަތް ކުރަންވާނެއެވެ. މިފަދައިން ޢަމަލުކުރުމުން، ދަރިންނަށް ކުރިއެރުމާއި ތަރައްޤީ ލިބޭފަދަ މާޙައުލެއް ޤާއިމުކުރެވޭނެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދަރިންނާއި މައިންބަފައިންނާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުން ބަދަހިވެ، ދަރިންނަށް ދިރިއުޅުމުގެ މުހިންމު ހުނަރުތަކާއި ޖަޒުބާތީ ގޮތުން ކެތްތެރިވުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބިގެންދާނެއެވެ.