ލުބުނާނާއި އިޒްރޭލާއި ދެމެދު ހިނގަމުންދިޔަ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން އަންނަ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 18 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް އިތުރުކޮށްފިއެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވެފައިވަނީ އިއްޔެއެވެ.

އިއްޔެ ވައިޓް ހައުސްއިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، 2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު 7 ވަނަ ދުވަހުގެ ފަހުން ހައްޔަރުކޮށްފައިވާ ލުބްނާނު އަސީރުން ދޫކޮށްލުމުގެ މަޝްވަރާތައް އިޒްރޭލު ސަރުކާރާއި، ލުބުނާނުގެ ސަރުކާރު އަދި އެމެރިކާއިން ކުރާނެ ކަމަށެވެ.

އިއްޔެ ލުބުނާނުގެ ސިއްޙަތާބެހޭ ވުޒާރާއިން މަޢުލޫމާތު ދިންގޮތުގައި، އެ ޤައުމުގެ ދެކުނުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުން ގެތަކަށް ދާން މަސައްކަތް ކުރަނިކޮށް 22 މީހުން މަރާލައި 124 މީހަކު ޒަޚަމްކޮށްލާފައިވެއެވެ.

ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ފަހުކޮޅު އިޢުލާންކުރި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ ފުރަތަމަ ޕްލޭންގެ ސަބަބުން އިސްރާއީލާއި ލުބުނާނުގެ ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާޢަތް ހިޒްބުﷲއާ ދެމެދު 14 މަސް ދުވަހު ހިނގި ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ނިމުމެއް އައެވެ.

އެމެރިކާ އާއި ފްރާންސް މެދުވެރިވެގެން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ލުބުނާނުގެ ދެކުނުގައި ހަރަކާތްތެރިވި ހިޒްބުﷲގެ ހަނގުރާމަވެރިން އެ ސަރަހައްދުން ފައިބަން 60 ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ދީފައިވާއިރު، ހަމަ އެ މުއްދަތުގައި އިސްރާއީލުގެ ސިފައިން ވެސް ލުބުނާނުން ފައިބަންޖެހެއެވެ.

އެ އެއްބަސްވުން އިޢުލާން ކުރައްވަމުން އެމެރިކާގެ އޭރުގެ ރައީސް ޖޯ ބައިޑަން ވިދާޅުވީ އެއީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި އޮންނަ އަދާވާތްތެރިކަން ދާއިމީކޮށް ހުއްޓާލުމަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށެވެ.

އެ އެއްބަސްވުން ތަންފީޒު ކުރި ފަހުން ލުބުނާނުގެ އެތައް ހާސް ރައްޔިތުން ބޯޑަރު ކައިރީގައިވާ ރަށްތަކަށް އެނބުރި ގޮސްފައިވާއިރު، އެ ސަރަހައްދު އަދިވެސް ރައްކާތެރި ނޫން ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.

އިސްރާއީލާއި ހިޒްބުﷲއާއި ދެމެދު ދިގު މުއްދަތެއް ވަންދެން އޮތް ހަމަނުޖެހުންތައް މިދިޔަ ސެޕްޓެމްބަރު މަހު ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. އިސްރާއީލުން ވަނީ ލުބުނާނަށް އަމާޒުކޮށް ވަރުގަދަ ވައިގެ ހަމަލާތަކެއް ދީ އެއްގަމު މަގުން ލުބުނާނުގެ ދެކުނަށް އަރާފައެވެ. އިސްރާއީލުން ވަނީ ހިޒްބުﷲގެ އިސް ލީޑަރުން ވެސް ޝަހީދުކޮށްލާފައެވެ.

ހަމަލާތަކުގައި ލުބުނާނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 4،000 މީހުން މަރުވެ 1.2 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ރައްޔިތުން ގެދޮރު ގެއްލިގެން ދިޔައެވެ.

މި އެއްބަސްވުން އިތުރުކުރުމަކީ ލުބުނާނާއި އިޒްރޭލް ދެމެދު އޮތް ހަނގުރާމަވެރި މާޙައުލު މަޑުޖެހި، ދެ ޤައުމުގެ ރައްޔިތުންނަށް އަމާންކަމާއެކު ދިރިއުޅެވޭނެ ފުރުޞަތެއް ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. ނަމަވެސް، ސަރަޙައްދުގެ ސަލާމަތީ ޙާލަތު އަދިވެސް ނާޒުކު ކަމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ އޮބްޒާވަރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

އެމެރިކާ އާއި ފްރާންސްގެ މެދުވެރިކަމާއެކު ވެވުނު މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ދެ ފަރާތުން ވެސް އަސީރުން ދޫކޮށްލުމާއި، ހަނގުރާމަވެރި ޙަރަކާތްތައް ހުއްޓާލުމަށް އެއްބަސްވެފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ލުބުނާނުގެ ދެކުނު ސަރަޙައްދުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންނަށް އިންސާނީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ވެސް އެއްބަސްވެފައިވެއެވެ.

މި އެއްބަސްވުން އިތުރުކުރުމާއި ގުޅިގެން، ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުން ވަނީ މި ފިޔަވަޅަށް މަރުޙަބާ ކިޔާފައެވެ. އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ސުލްޙައެއް ޤާއިމުކުރުމަށް ދެ ފަރާތުން ވެސް މަސައްކަތްކުރުމަށް ގޮވާލާފައިވެއެވެ.

ނަމަވެސް، މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޢަމަލުކުރަމުންދާ މިންވަރާމެދު ސުވާލު އުފެދިފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ވީމާ، އެއްބަސްވުމުގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމައަށް ތަންފީޒުކުރުމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފަރާތްތަކުން ގޮވާލަމުންދެއެވެ.