އެމެރިކާއިން އީރާނާއެކު ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައިގައި، ފުރަތަމަ ފަހަރަށް 'ޕްރިސިޝަން ސްޓްރައިކް މިސައިލް' (ޕީ.އާރް.އެސް.އެމް) ބޭނުންކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑް (ސެންޓްކޮމް) އިން ބުދަ ދުވަހު ކަށަވަރުކޮށްދީފި އެވެ. ޒަމާނީ މި މިސައިލަކީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ގާބިލުކަން އިތުރުކުރުމަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރެކެވެ.
ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު "އޮޕަރޭޝަން އެޕިކް ފިއުރީ" ގެ ނަމުގައި އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ގުޅިގެން އީރާނަށް ދޭން ފެށި ހަމަލާތަކަށް ހަތް ދުވަސް ވެފައިވާއިރު، އީރާނުގެ އިތުރުން މެދުއިރުމަތީގެ އެހެން ގައުމުތަކަށް ވެސް ދަނީ ހަމަލާތައް އަމާޒުވަމުންނެވެ. ސެންޓްކޮމްއިން އެކްސްގައި ކުރި ޕޯސްޓެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ޕީ.އާރް.އެސް.އެމް އަކީ ދުރު ރާސްތާއަށް ހަމަލާދިނުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ، އަދި އެހެން މިސައިލްތަކާ އަޅާބަލާއިރު ތަފާތު މޮޅު ގާބިލުކަމެއް ލިބިފައިވާ ހަތިޔާރެއް ކަމަށެވެ.
ސެންޓްކޮމްގެ ވެރިޔާ އެޑްމިރަލް ބްރެޑް ކޫޕާ ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާގެ ސިފައިން އައު އީޖާދުތަކުގެ ބޭނުން ހިފައިގެން ދުޝްމަނުންނަށް ނުރައްކާ ކުރިމަތިކުރާތީ އޭނާ ފަހުރުވެރިވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، މި މިސައިލްތައް ފޮނުވާލީ ކޮން ތަނަކުން ކަމެއް ނުވަތަ އީރާނުގެ ކޮން އަމާޒުތަކަކަށް ކަމެއް ސެންޓްކޮމްއިން ހާމައެއް ނުކުރެ އެވެ.
Advertisement
ޕީ.އާރް.އެސް.އެމް އަކީ އެމެރިކާގެ މެރީލޭންޑްގައި މަރުކަޒުވެފައިވާ މަޝްހޫރު ޑިފެންސް ކުންފުނި ލޮކްހީޑް މާޓިންއިން އުފައްދާފައިވާ، ދުރު ރާސްތާއަށް އަމާޒުފަތްކުރާ މިސައިލެކެވެ. މި މިސައިލްތަކުގެ ފުރަތަމަ ޝިޕްމަންޓް އެމެރިކާގެ ސިފައިންނާ ހަވާލުކުރީ 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުގަ އެވެ.
މި މިސައިލަށް 60 ކިލޯމީޓަރާއި 499 ކިލޯމީޓަރަށްވުރެ ދުރު ރާސްތާއެއްގައި ހުންނަ އަމާޒުތަކަށް ހަމަލާދިނުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވެ އެވެ. މިއީ މަލްޓިޕަލް ލޯންޗް ރޮކެޓް ސިސްޓަމް (އެމް.އެލް.އާރް.އެސް އެމް270) އާއި ހައި މޮބިލިޓީ އާޓިލަރީ ރޮކެޓް ސިސްޓަމް (ހައިމާސް) އިން ފޮނުވާލެވޭ ގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ މިސައިލެކެވެ. މީގެ ތެރެއިން ހައިމާސް އަކީ ފުރޮޅުލީ އުޅަނދެއްގައި ހުންނަ، ވަރަށް ހަލުވިކަމާއެކު އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ދަތުރުކުރެވޭ ލޯންޗަރެކެވެ. މީގެ ކޮންމެ ޔުނިޓެއްގައި ޖީޕީއެސް ބޭނުންކޮށްގެން އަމާޒަށް ވާސިލުވާ ހަ ރޮކެޓް ނުވަތަ ޕީ.އާރް.އެސް.އެމް ފަދަ ބޮޑެތި މިސައިލް އުފުލޭނެއެވެ.
ޕީ.އާރް.އެސް.އެމް ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ "އޯޕަން ސިސްޓަމްސް އާކިޓެކްޗާ" ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. މީގެ މާނައަކީ މިސައިލްގެ އެކި ބައިތައް ފަސޭހައިން ބަދަލުކޮށް، އައު ޓެކްނޮލޮޖީތައް އޭގެ ތެރެއަށް އިތުރުކުރެވުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، މި މިސައިލްގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ "އިންސެންސިޓިވް މިއުނިޝަންސް" ޓެކްނޮލޮޖީގެ ސަބަބުން، ހަމަލާއެއް އެރުމުން ނުވަތަ އެކްސިޑެންޓެއްގެ ސަބަބުން މިސައިލް ގޮވުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަވެގެންދެ އެވެ. ނަމަވެސް އަމާޒަށް ވާސިލުވުމުން އެއީ ވަރަށް ބާރުގަދަ ގޮވުމެއް ގޮވާނެ ހަތިޔާރެކެވެ.
މީގެ ކުރިން ބޭނުންކުރި އޭޓީއޭސީއެމްއެސް މިސައިލްތަކާ އަޅާބަލާއިރު، ޕީ.އާރް.އެސް.އެމްގެ ރާސްތާ މާ ބޮޑަށް ވެސް ދުރެވެ. އަދި ހައިމާސް ލޯންޗަރެއްގެ އެއް ފޮށީގައި ކުރިން އެންމެ އޭޓީއޭސީއެމްއެސް މިސައިލެއް އުފުލޭއިރު، އައު ޕީ.އާރް.އެސް.އެމްގެ ދެ މިސައިލް އެއްފަހަރާ އުފުލުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިގެންވެ އެވެ. މިއީ ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި އެމެރިކާއަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.
އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ހުންނަ ކުވެއިތު، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ، ބަހްރެއިން، ގަތަރު، ޔޫއޭއީ އަދި އޮމާން ފަދަ ގައުމުތަކުން އީރާނުގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކަށް 400 ކިލޯމީޓަރަށްވުރެ ކައިރިވުމާއެކު، މި މިސައިލަކީ އެމެރިކާއަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ފައިދާއެކެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި އެމެރިކާއިން ދަނީ ޓޮމަހޯކް ކްރޫޒް މިސައިލާއި، ރީޕަރ ޑްރޯން އަދި ލޫކަސް ޑްރޯން ފަދަ ވަސީލަތްތައް ވެސް ބޭނުންކުރަމުންނެވެ.
މި މިސައިލްގެ ބޭނުންތެރިކަން ބޮޑުވާ އަނެއް ސަބަބަކީ، މީގެ ކުރިން އެމެރިކާއާއި ރަޝިއާއާ ދެމެދު އޮތް 'އިންޓަމީޑިއަޓް-ރޭންޖް ނިއުކްލިއާ ފޯސަސް' (އައި.އެން.އެފް) މުއާހަދާ އެވެ. 1987 ވަނަ އަހަރު ސޮއިކުރި މި މުއާހަދާގެ ދަށުން 500 ކިލޯމީޓަރަށްވުރެ ދުރު ރާސްތާގެ އެއްގަމުން ފޮނުވާލާ މިސައިލް އުފެއްދުން މަނާކޮށްފައި އޮތެވެ. ނަމަވެސް، 2019 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން މި މުއާހަދާއިން ވަކިވުމާއެކު، އެމެރިކާއަށް ވަނީ މިފަދަ ބާރުގަދަ ހަތިޔާރުތައް އުފެއްދުމުގެ މަގު ހުޅުވިފަ އެވެ.
ރަޝިއާއިން ވަނީ އެމެރިކާގެ މި އަމަލުތަކަކީ މޮސްކޯގެ ސަލާމަތަށް އޮތް "ސީދާ ނުރައްކަލެއް" ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ. ރަޝިއާގެ ހާރިޖީ ވުޒާރާއިން ބުނެފައިވަނީ އެމެރިކާއިން މިފަދަ މިސައިލްތައް އުފައްދައި ބޭނުންކުރުމަކީ މުޅި ދުނިޔޭގެ ސަލާމަތަށް އޮތް ބިރެއް ކަމަށެވެ.
