މިއަދަކީ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގެ 3 ވަނަ ދުވަހެވެ. މިއީ 1993 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު އދ. ގެ އާންމު މަޖިލީހުން ކަނޑައެޅި ގޮތުގެ މަތިން، ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން ފާހަގަކުރާ ދުނިޔޭގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ދުވަހެވެ. މި ދުވަސް ހާއްސަވެފައިވަނީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމާއި މީޑިއާގެ ތަފާތު ސިފަތަކާ ގުޅޭގޮތުން ވިންޑްހޯކް ޑިކްލަރޭޝަންގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލުތައް ދެމެހެއްޓުމަށެވެ. އަދި މިއީ ނޫސްވެރިކަމުގެ ހާލަތު ވަޒަންކޮށް، މިނިވަން މީޑިއާއަށް ކުރިމަތިވާ ހުރަސްތަކުން ދިފާއުވެ، ހަގީގަތް ހާމަކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރަނިކޮށް އަނިޔާ ލިބުނު ނުވަތަ ފުރާނަ ގެއްލުނު ނޫސްވެރިންގެ ޒިކުރާ އާކުރާ ދުވަހެކެވެ.
2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޝިއާރު ކަމަށްވާ "ސުލްހަވެރި މުސްތަގުބަލެއް ބައްޓަންކުރުން" މި ޝިއާރުން ބާރުއަޅަނީ، ދުނިޔެއަށް ދިމާވެފައިވާ ތިމާވެށީގެ ބަދަލުތަކާއި، ޓެކްނޮލޮޖީގެ ކުރިއެރުންތަކާއި، ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް ހަމަނުޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލުމުގައި، މަޝްވަރާ ކުރިއަރުވައި ދޮގު މައުލޫމާތާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމުގައި މީޑިއާގެ ދައުރުގެ މުހިންމުކަމުގެ މައްޗަށެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި މި ދުވަހަށް ދެވިފައިވަނީ ނުހަނު ފުން ގައުމީ އަހައްމިއްޔަތެކެވެ. ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އުފުލުމުގެ ނުރައްކަލާއި، ފަތުރުވެރިކަމާއި މަސްވެރިކަމަށް ބަރޯސާވާ ކުޑަ ޖަޒީރާ ގައުމެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން، ރައްޔިތުންނަށް މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދީ، މުއައްސަސާތައް ޒިންމާދާރުކުރުވުމުގައި މިނިވަން ނޫސްވެރިކަމުގެ ދައުރު ބޮޑެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ޒައާމަތުގައި، ރާއްޖޭގެ މީޑިއާއަށް ކުރިން ދުވަހަކުވެސް ނުލިބޭ ފަދަ އެއްބާރުލުމާއި ހުޅުވާލެވިފައިވާ ސިޔާސަތެއް އަންނަނީ ފެންނަމުންނެވެ.
ތާރީހީ ފަސްމަންޒަރާއި ރާއްޖޭގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަށް އައި ބަދަލުތައް
Advertisement
ރާއްޖޭގެ މީޑިއާގެ ދާއިރާއަށް ވަނީ ސިޔާސީ މަޝްރަހާ އެކު ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފަ އެވެ. ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމްގެ 30 އަހަރުގެ ވެރިކަމުގައި މީޑިއާ އޮތީ ބޮޑަށް ދައުލަތުގެ ބާރުގެ ދަށުގަ އެވެ. ނަމަވެސް 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ގާނޫނުއަސާސީއާއެކު ހިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމަށް މަގުފަހިވެ، އަމިއްލަ ރޭޑިއޯ، ޓީވީ އަދި އޮންލައިން ނޫސްތައް އުފެދިގެން ދިޔަ އެވެ.
އޭގެ ފަހުން އައި ސަރުކާރުތަކުންވެސް އެކި އިސްލާހުތައް ގެނަ އެވެ. އެގޮތުން ރައީސް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސާލިހުގެ ސަރުކާރުން އަބުރުގެ ގާނޫނު އުވާލި ނަމަވެސް، މީޑިއާތަކަށް މާލީ ގޮތުން ކުރިމަތިވި ގޮންޖެހުންތަކާއި، މަސްދަރު ހާމަކުރަން މަޖުބޫރުވާ ފަދަ ގާނޫނީ މާއްދާތަކުގެ ސަބަބުން ނޫސްވެރިކަމަށް ހުރަސްތަކެއް ހުއްޓެވެ. ރައީސް މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ މި މައްސަލަތަކަށް ދާއިމީ އަދި އުފެއްދުންތެރި ހައްލުތަކެއް ހޯދައިދީފަ އެވެ. މިއީ ކުރީގެ އެއްވެސް ސަރުކާރަކުން މިހާ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ކުރައްވާފައިވާ މަސައްކަތެއް ނޫނެވެ.
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އޮފީހުގައި ރައީސް ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވަނީ. / ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް
މާލީ ގޮތުން ބާރުވެރިކުރުވުމުގެ އިސްނެގުން: ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގެ ވަކި އިންސައްތައެއް އަމިއްލަ މީޑިއާތަކަށް ކަނޑައެޅުން
ރައީސް މުއިއްޒުގެ ޒައާމަތުގައި ނޫސްވެރިކަމަށް ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު ކާމިޔާބީއަކީ އަމިއްލަ މީޑިއާތަކަށް ދައުލަތުން މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭނެ ދާއިމީ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރެއްވުމެވެ. 2023 ވަނަ އަހަރު ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު ބޭއްވި "މީޑިއާ ގުންޒަރު" ގައި ނޫސްވެރިންގެ ކަންބޮޑުވުންތައް އަޑުއައްސަވައި، އެމަނިކުފާނު ވެވަޑައިގެންނެވި ވައުދުފުޅު ވަނީ ފުއްދަވާފަ އެވެ.
19 އޯގަސްޓް 2025 ގައި ސަރުކާރުން ވަނީ މީޑިއާތަކަށް މާލީ އެހީ ދިނުމުގެ އުސޫލު ގެޒެޓްކޮށްފަ އެވެ. މި ސިޔާސަތުގެ ދަށުން ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގެ އާމްދަނީގެ %0.1 އަމިއްލަ މީޑިއާތަކަށް ހާއްސަކުރެވުނެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރު މި އަދަދު ގާތްގަނޑަކަށް 27.9 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރަ އެވެ. މި އެހީ ދިނުމުގައި ގެންގުޅެނީ ވަރަށް ދެފުށް ފެންނަ، އުސޫލީ ނިޒާމެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މީޑިއާތަކަށް އެމީހުންގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗާ ކުރިއަރުވައި، ނޫސްވެރިން ތަމްރީނުކޮށް، ވަކި ފަރާތަކަށް ބަރޯސާނުވެ މިނިވަންކަމާއެކު މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ވަނީ ތަނަވަސްވެފަ އެވެ.
ހާމަކަން ބޮޑު ސަރުކާރެއް: ރައީސާއި ވަޒީރުން ކޮންމެ ހަފުތާއަކު ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރެއްވުން
މާލީ އެހީގެ އިތުރުން، ސަރުކާރުގެ މައުލޫމާތުތައް ފަސޭހައިން ލިބޭނެ އިންތިޒާމު ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ހަމަޖައްސަވައިދެއްވާފަ އެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ ބަޔާނުގައި އިއުލާންކުރެއްވި ގޮތަށް، ކޮންމެ ހަފުތާއެއްގެ ހޯމަ ދުވަހު ހެނދުނު 10:00 އިން 11:00 އަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަމިއްލަފުޅަށް ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވަވައި، ނޫސްވެރިންގެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދެއްވަ އެވެ.
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އޮފީހުގައި ރައީސް ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވަނީ. / ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް
މީގެ އިތުރުން، ކޮންމެ ވަޒީރަކުވެސް ހަފުތާއަކު އެއް ގަޑިއިރު ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރެއްވުމަށް ރައީސް ވަނީ މަޖުބޫރުކުރައްވާފަ އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ސަރުކާރުގެ އެކި ދާއިރާތަކުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ މައުލޫމާތު ވަގުތުން ވަގުތަށް ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެންދެ އެވެ. މައުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ހައްގުގެ ދަށުން ހުށަހެޅޭ ހުށަހެޅުންތަކުގެ %93 އަށް ސަރުކާރުން އަންނަނީ ޖަވާބުދެމުންނެވެ. މިއީ ދެފުށް ފެންނަ ވެރިކަމެއް ކުރުމަށް އެމަނިކުފާނު ކުރައްވާ އިހުލާސްތެރި މަސައްކަތުގެ ހެއްކެކެވެ.
ތާރީހީ ރެކޯޑެއް: 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ ދުވަހު ބޭއްވި 15 ގަޑިއިރުގެ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުން
ރައީސް މުއިއްޒުގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ ރަހުމަތްތެރިކަން އެންމެ ބޮޑަށް ހާމަވެގެންދިޔައީ 3 މެއި 2025 ގައި ބޭއްވި ތާރީހީ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުންނެވެ. އެ ބައްދަލުވުން މެދުކެނޑުމެއްނެތި (ނަމާދު ވަގުތުތައް ފިޔަވައި) 14 ގަޑިއިރާއި 54 މިނެޓަށް ދެމިގެންދިޔަ އެވެ. ހެނދުނު 10:00 އިން ފެށިގެން މެންދަމުން އަލިވެ 2:00 ޖަހަންދެން ކުރިއަށްދިޔަ މި ބައްދަލުވުމުގައި، ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ދާއިރާއަކުން ކުރިމަތިކުރި ސުވާލުތަކަށް ރައީސް ޖަވާބުދެއްވި އެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައިވެސް ގައުމެއްގެ އިސްވެރިއަކު ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރެއްވި އެންމެ ދިގު ވަގުތުގެ ރެކޯޑެވެ. މިކަމުން ދޭހަކޮށްދެނީ ރައްޔިތުންގެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދާރީވުމަށް އެމަނިކުފާނު ހުންނެވި ސާބިތުކަމެވެ.
ރައީސް މުއިއްޒުގެ ތަސައްވުރު: މިނިވަންކަމާއި ޒިންމާދާރުކަން
ރައީސް މުއިއްޒު އަބަދުވެސް ބާރުއަޅުއްވަނީ ޒިންމާދާރު ނޫސްވެރިކަމަކަށެވެ. ނޫސްވެރިންގެ ބުރަ މަސައްކަތް ފާހަގަކުރައްވައި ތައުރީފު ކުރައްވާ ފަދައިން، ނޫސްވެރިކަމަކީ އިސްލާމީ އަހުލާގާއި، ގާނޫނުއަސާސީގެ އިމުގެ ތެރެއިން ކުރެވޭ ކަމަކަށް ވާންޖެހޭނެ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވެ އެވެ. އަބުރާ ބެހުމާއި، ދޮގު މައުލޫމާތު ފެތުރުން ހުއްޓުވައި، ހަގީގީ ތަހުގީގީ ނޫސްވެރިކަމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަކީ އެމަނިކުފާނުގެ ސިޔާސަތެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ތަސައްވުރަކީ ދޮގު ހަބަރުތަކުން ސަލާމަތްވެފައިވާ، ހަމައެކަނި ތެދު މައުލޫމާތު ފަތުރާ، އިތުބާރު ހުރި މީޑިއާއެއް ރާއްޖޭގައި ބިނާކުރުމެވެ.
ރައީސް އޮފީސް ބޭރުގައި ރައީސް މުއިއްޒު ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވަނީ. / ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް
ދާއިމީ ތަރުކާ އަދި މުސްތަގުބަލު: ޑިމޮކްރެޓިކް ހާމަކަމުގެ ނަމޫނާއެއް
ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ރާއްޖޭގެ ނޫސްވެރިކަމަށް ގެންނެވި ހެޔޮ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން އެމަނިކުފާނަކީ ރާއްޖޭގެ ތާރީހު ދުށް "ޕްރެސް-ފްރެންޑްލީ" ނުވަތަ ނޫސްވެރިންނާ އެންމެ ގާތް ރައީސްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ބަލައިގަނެވިފަ އެވެ. ބަޖެޓުން ކަނޑައެޅި %0.1 ގެ އެހީއާއި، ހަފުތާގެ ބައްދަލުވުންތަކާއި، އަދި ނޫސްވެރިންނަށް ދެއްވާ ގަދަރުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ޑިމޮކްރެސީ ވަނީ އިތުރަށް ވަރުގަދަވެފ ައެވެ.
2026 ވަނަ އަހަރުގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރާއިރު، ރާއްޖެ މިއޮތީ ނޫސްވެރިކަމުގެ އައު އުސްމިންތަކެއްގަ އެވެ. ރައީސް މުއިއްޒުގެ ލީޑަޝިޕުން ދައްކުވައިދެނީ، ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ކުރިއަރާނީ ސަރުކާރާއި މީޑިއާއާ ދެމެދު އޮންނަ އިތުބާރާއި، ގަވާއިދުން ބޭއްވޭ މަޝްވަރާތަކުގެ ސަބަބުން ކަމެވެ.
ނޫސްވެރިކަމުގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރާއި އިންސާނީ ވަސީލަތް ތަރައްގީކުރުން
މި ސަރުކާރުން ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަށް ދެއްވާ އަހައްމިއްޔަތުކަން ހަމައެކަނި ބަހުގެ އިބާރާތްތަކުން ނިންމާލައްވާފައެއް ނުވެ އެވެ. ނޫސްވެރިންގެ ފަންނީ ގާބިލުކަން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި "މީޑިއާ ވިލެޖް" އެޅުމުގެ މަޝްރޫއު ވަނީ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އަމަލީ ގޮތުން ފަށާފަ އެވެ. މިއީ އަމިއްލަ މީޑިއާތަކަށް ލުއި އަގުތަކެއްގައި އޮފީސް ޖާގައާއި، ޒަމާނީ ރެކޯޑިން ސްޓޫޑިއޯތައް ލިބޭނެ ގޮތަށް ފަރުމާކުރެވޭ ބިނާއެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސަރުކާރުގެ ހަރަދުގައި ކޮންމެ އަހަރަކު 25 ނޫސްވެރިއަކަށް ބޭރު ގައުމުތަކުން މަތީ ތައުލީމާއި ތަމްރީނު ހޯދައިދިނުމުގެ ސްކޮލާޝިޕް ސްކީމެއް ވަނީ ތައާރަފުކުރައްވާފަ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ނޫސްވެރިކަން ބައިނަލްއަގުވާމީ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތި، ތަހުގީގީ ނޫސްވެރިކަމަށް އައު ދިރުމެއް ލިބިގެން ގޮސްފައިވެ އެވެ.
ސަރުކާރުން ހުޅުމާލޭގައި ގާއިމްކުރަމުންދާ މީޑިއާ ވިލެޖު.
ޑިޖިޓަލް މީޑިއާއާއި އޭ.އައިގެ ބޭނުން ހިފުން
2026 ވަނަ އަހަރަކީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ގޮތުން ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވާ އަހަރަކަށް ވުމާއެކު، ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ނޫސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް ބޭނުންކުރުމަށް ހިތްވަރު ދެއްވާފަ އެވެ. "ނެޝަނަލް އޭ.އައި ފްރޭމްވޯކް ފޯ މީޑިއާ" ގެ ދަށުން، ދޮގު މައުލޫމާތާއިި އޮޅުވާލާފައިވާ ފޮޓޯއާއި ވީޑިއޯ ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންވާ ޓޫލްތައް ނޫސްވެރިންނަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ފަށާފަ އެވެ. މިއީ ޑިމޮކްރެސީއަށް ކުރިމަތިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުން ކަމުގައިވާ 'މިސް-އިންފޮމޭޝަން' އާ ދެކޮޅަށް ރާއްޖެއިން ކުރާ ވަރުގަދަ ހަނގުރާމައެކެވެ.
ނޫސްވެރިންގެ ރައްކާތެރިކަމާއި ޝަރަފުވެރިކަން
ކުރީގެ ހިތްދަތި ތަޖުރިބާތަކަށް ރިއާޔަތްކޮށް، ނޫސްވެރިންގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ހާއްސަ 'މީޑިއާ ޕްރޮޓެކްޝަން ޔުނިޓް' އެއް ފުލުހުންގެ މުއައްސަސާގައި ވަނީ ގާއިމުކޮށްފަ އެވެ. ނޫސްވެރިއަކަށް ކުރިމަތިވާ ކޮންމެ ނުރައްކަލަކަށް ނުވަތަ ބިރުދެއްކުމަކަށް ވަގުތުން ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ ނިޒާމެއް މިހާރު ވަނީ ތަރުތީބުކުރެވިފަ އެވެ. އަދި ނޫސްވެރިންގެ މަސައްކަތުގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ދެއްވާ ހާއްސަ ޝަރަފުގެ އިނާމުތަކުގެ ތެރޭގައި ނޫސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ވަނީ އިތުރަށް ފުޅާކުރައްވާފަ އެވެ.
އެއާޕޯޓުގައި ރައީސް މުއިއްޒު ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވަނީ. / ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް
މުސްތަގުބަލުގެ އުންމީދު
ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ޒައާމަތުގައި ދިވެހި ނޫސްވެރިކަން މިއަދު ދެކެމުންދަނީ މިނިވަންކަމާއި ބާރުވެރިކަމުގެ އައު ބާބެކެވެ. ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދެވޭ މާލީ އެހީއާއި، ހަފުތާއަކު އެއްފަހަރު ބޭއްވޭ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުންތަކަކީ ހަމައެކަނި ސިޔާސަތުތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ދެފުށް ފެންނަ ގޮތަށް ހިންގުމަށް ހިފާފައިވާ ވަރުގަދަ އަޒުމެކެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ދުނިޔޭގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ދުވަހު، ދިވެހިރާއްޖެއަކީ މުޅި ސަރަހައްދުގައިވެސް ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ނަމޫނާ ގައުމަކަށް ވެފައިވަނީ ރައީސް މުއިއްޒުގެ މި ހިކުމަތްތެރި އަދި ހުޅުވާލެވިފައިވާ ސިޔާސަތުގެ ސަބަބުންނެވެ. އުންމީދަކީ މި އުސޫލުތައް ދެމެހެއްޓި، ރާއްޖޭގެ ފަހުރުވެރި ނޫސްވެރިންނަކީ ގައުމު ބިނާކުރުމުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ބައިވެރިޔާގެ ގޮތުގައި އަބަދުވެސް ދެމިތިބުމެވެ.
