ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަހަކީ މުސްލިމުންނަށް ރޫހާނީ ގޮތުންނާއި އިޖުތިމާއީ ގޮތުން ވަރަށް މުހިންމު މައްސަރެކެވެ. ނަމަވެސް، ހަކުރު ބަލި (ޑައިބެޓީސް) ހުންނަ މީހުންނަށް މި މައްސަރުގައި ރޯދަ ހިފުމަކީ ސިއްހީ ގޮތުން ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދޭންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ގިނައިރު ނުކައި ހުރުމުގެ ސަބަބުން ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު މާބޮޑަށް ދަށްވުން ނުވަތަ މާބޮޑަށް މަތިވުން ފަދަ ކަންކަން މެދުވެރިވެދާނެތީ، ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
ރޯދަ މަސް ފެށުމުގެ ކުރިން ވާންޖެހޭ ތައްޔާރީތައް:
ހަކުރު ބަލި ހުންނަ މީހަކު ރޯދަ ހިފުމަށް ނިންމާއިރު، އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރަންޖެހޭ ކަމަކީ ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާ ހޯދުމެވެ. ކޮންމެ މީހެއްގެ ހަށިގަނޑާއި ބަލީގެ ހާލަތު ތަފާތުވާނެތީ، ރޯދަ ހިފުމަކީ ތިމާއަށް ރައްކާތެރި ކަމެއްތޯ ޔަގީންކުރަން ޖެހެއެވެ. ޑޮކްޓަރުގެ ލަފާގެ މަތިން ބޭސް ބޭނުންކުރާ ގަޑިތަކަށާއި، އިންސިއުލިން ބޭނުންކުރާ މީހެއްނަމަ އޭގެ ޑޯޒަށް ގެންނަންޖެހޭ ބަދަލުތައް ދުރާލާ ދެނެގަތުން މުހިންމެވެ.
ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު ގަވާއިދުން ބެލުން:
ރޯދައަށް ހުންނަ ވަގުތުތަކުގައި ގޭގައި ހަކުރު ޗެކްކުރާ މީޓަރު ބޭނުންކޮށްގެން ލޭގެ ހަކުރު ބެލުމަކީ ރޯދަ ގެއްލޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން، ދުވާލަކު މަދުވެގެން ދެތިން ފަހަރު ހަކުރު ހުރި މިންވަރު ބަލަންވާނެ އެވެ. ހާއްސަކޮށް މާބޮޑަށް ވަރުބަލިވުން، ބޯއެނބުރުން ނުވަތަ ދާހިއްލުން ފަދަ އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ ވަގުތުން ހަކުރު ޗެކްކޮށް، ހަކުރު މާބޮޑަށް ދަށްވެއްޖެނަމަ ރޯދަ ދޫކޮށްލުމަކީ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
ރޯދަ ވީއްލުމާއި ހާރުކެއުމުގައި ސަމާލުވާންވީ ކަންކަން:
ރޯދަ ވީއްލާ ގަޑީގައި އެއްފަހަރާ ގިނައިން ކެއުމަކީ ހަކުރު ކުއްލިއަކަށް މައްޗަށް ދިއުމަށް މެދުވެރިވާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ރޯދަ ވީއްލާއިރު ކަދުރަކާއި ފެނުން ފެށުމަށްފަހު، ކުޑައިރުކޮޅަކު މަޑުކޮށްލާފައި މައި ކެއުމަށް ދިއުން ބުއްދިވެރިއެވެ.
ރޯދަ ވީއްލާއިރު ކާންވީ ކާނާތައް:
- ތަރުކާރީ ގިނައިން ހިމެނޭ ސެލެޑް
- ފެނުކެއްކި މަސް ނުވަތަ ކުކުޅު
- ބްރައުން ރައިސް ނުވަތަ ހޯލް ގްރެއިން
- ރޮށި ރިހަ ކައްކާއިރު ތެޔޮ މަދުކުރުން
ދޫކޮށްލަންވީ ކާނާތައް:
- ތެލުލި ބާވަތްތައް (ބަޖިޔާ، ގުޅަ)
- ފޮނި ބުއިންތައް
- ހުދު ބަތާއި ހުދު ޕާން
- ފޮނި ކާތަކެތި އެއްކޮށް ދޫކޮށްލުން ރަނގަޅެވެ.
ހާރުކެއުމަކީ ހަކުރު ބަލި ހުންނަ މީހުންނަށް ވަރަށް މުހިންމު ކެއުމެކެވެ. ހާރުގަޑީގައި ލަސްލަހުން ހަޖަމުވާ ކާނާ (Complex Carbohydrates) ކަމަށްވާ އޯޓްސް، މުގު، ނުވަތަ ބުރައުން ބްރެޑް ފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުމުން ދުވާލު ގަޑީގައި ހަކުރު އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.
ފެނާއި ދިޔާ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން:
ރޯދަ ވީއްލާ ވަގުތުން ފެށިގެން ހާރުކެއުމާ ހަމައަށް ގިނައިން ފެން ބުއިމަކީ ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ހަކުރު އެކުލެވޭ ފަނިތަކާއި ސޮފްޓް ޑްރިންކްސްގެ ބަދަލުގައި އާދައިގެ ފެން ނުވަތަ ހަކުރު ނާޅާ ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ދިޔާ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން އިސްކަންދޭންވާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ކެފެއިން ހުންނަ ބުއިންތައް މަދުކުރުމަކީ ކުޑަކަމުދާ މިންވަރު އިތުރުވެ ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވުން ހުއްޓުވައިދޭނެ ކަމެކެވެ.
ރޯދަ ދޫކޮށްލަންޖެހޭ ހާލަތްތައް:
އިސްލާމް ދީނުގައި ބަލި މީހާއަށް ރޯދަ ދޫކޮށްލުމުގެ ލުއި ދެއްވާފައިވެއެވެ. ތިރީގައި މިވާ ހާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ ވަގުތުން ރޯދަ ދޫކޮށްލެވިދާނެ އެވެ.
- ހަކުރު ލެވެލް 70 mg/dL އަށްވުރެ ދަށްވުން
- ހަކުރު ލެވެލް 300 mg/dL އަށްވުރެ މައްޗަށް ދިޔުން
- ބޯ އެނބުރުން ނުވަތަ ހޭނެތޭ ގޮތްވުން
- މޭނުބައިކުރުން ނުވަތަ ހޮޑުލެވުން
- ވަރުބަލިވެ ހަރަކާތް ނުކުރެވޭ ވަރުވުން
ދީނީ ގޮތުން ރޯދަ ހިފުމަށް ކެރިކުޅަދާނަ ނޫން މީހާ ރޯދަ ދޫކޮށްލުން ހުއްދަ އެވެ. ސިއްހަތަށް ގެއްލުންވާ ހާލަތެއްގައި ރޯދަ ހިފުން ޖާއިޒެއް ނޫނެވެ.
ޖުމްލަގޮތެއްގައި ބުނާނަމަ، ހަކުރު ބަލި ހުންނަ މީހުންނަށް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ރޯދަ ހިފޭނީ ރަނގަޅު ރޭވުމަކާއެކުގައެވެ. ޑޮކްޓަރުގެ އިރުޝާދަށް ބޯލެނބުމާއި، ކެއުމާއި ބުއިމުގައި މެދުމިންގަނޑެއް ހިފެހެއްޓުމާއި، އަދި ހަށިގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަށް ސަމާލުވުމަކީ ސިއްހީ ގޮތުން ދިމާވެދާނެ ނުރައްކާތަކުން ސަލާމަތްވެ ހުރެ އަޅުކަން ފުރިހަމަކުރުމަށް އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު މަގެވެ.
މާތް ﷲ އެންމެހާ ރޯދަވެރިންނަށް ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއް މިންވަރު ކުރައްވާށިއެވެ.
