ޤިޔާމަތް ދުވަހަށް އީމާންވުމަކީ އިސްލާމް ކަމުގެ ރުކުނެކެވެ. ޤުރުއާނުގައި ވަރަށް ސާފުކޮށް ބަޔާންވެގެންވަނީ މީސްތަކުން އެމީހުންގެ ޢަމަލުތަކަށް ޖަވާބުދާރީވާންޖެހޭ ދުވަހެއް އަންނާނެކަމާއި، އެ ޢަމަލުތަކަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި ޘަވާބާއި ޢަޛާބު ދެވޭނެކަމެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ސޫރަތުލް ފާތިޙާގައި ވަޙީކުރައްވާފައިވާ ފަދައިން: "މާލިކި ޔަވްމިއްދީން" (ޖަޒާގެ ދުވަހުގެ ވެރިޔާއެވެ).
"ޙަޤީޤީ ވެރިކަން" އޮންނާނީ ހަމައެކަނި މާތް ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ އަތްޕުޅުގައެވެ. އެކަލާނގެއީ ޙާކިމުންގެ ޙާކިމެވެ. ރަސްރަސްކަލުންގެ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ބާރުވެރިންގެ ތެރެއިން އެންމެ ބާރުވެރިވެވޮޑިގެންވާ ފަރާތެވެ. ޤިޔާމަތް ދުވަހުގައި އަޅުތަކުންގެ ކަންތައްތައް ނިންމަވާނީ ހަމައެކަނި އެކަލާނގެއެވެ. އެދުވަހު ޝަރީޢަތް ކުރައްވާނީ ހަމައެކަނި މާތް ﷲއެވެ. އަދި އެކަލާނގެއަށް އިލާހެއްކަމުގައި އިންކާރުކުރި މީހުން އެދުވަހު އެކަން ޤަބޫލުކުރާނެއެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ސޫރަތުލް ޣާފިރުގައި މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ:
"އެދުވަހު އެބައިމީހުން (ޤަބުރުތަކުން) ނުކުމެ ފާޅުވެގެންވާނެއެވެ. އެބައިމީހުންގެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ކަމެއް މާތް ﷲއަށް ވަންހަނާވެގެން ނުވެއެވެ. (އެދުވަހު މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާނެއެވެ) މިއަދު ރަސްކަން ލިބިގެންވަނީ ކާކަށްހެއްޔެވެ؟ އެއްކައުވަންތަ، ހުރިހާ އެއްޗެއްގެ މައްޗަށް ބާރުވެރިވެވޮޑިގެންވާ މާތް ﷲއަށެވެ." "40:16"
މާތް ﷲ ފިޔަވައި އެހެން ފަރާތަކަށް މާލިކު (ވެރިޔާ) ކަމުގެ ސިފަ ދިނުމަކީ ނުވަތަ އެކަމުގައި ޝަރީކުކުރުމަކީ ހަމަކަށަވަރުންވެސް ވަރަށް ބޮޑު ފާފައެކެވެ. މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިކަމަށް ރިވާވެގެންވެއެވެ:
"ޤިޔާމަތް ދުވަހު މާތް ﷲގެ އެންމެ ބޮޑު ކޯފާ އަދި އެންމެ ދެރަ މީހަކީ ރަސްރަސްކަލުންގެ ރަސްގެފާނު (މަލިކުލް އަމްލާކް) ގެ ނަމުން ނަންދެވުނު މީހެކެވެ. އެހެނީ މާތް ﷲ ފިޔަވައި އެހެން މަލިކެއް (ޙަޤީޤީ ވެރިއެއް) ނުވެއެވެ." [އަޙްމަދު:7]
މި ދުނިޔޭގައި އެއްވެސް ސަބަބަކާހުރެ ޖަވާބުދާރީވުމުން ސަލާމަތްވާ މީހުންނަށް، ޤިޔާމަތް ދުވަހު ސަލާމަތްވާނެ މަގެއް ނުފެންނާނެއެވެ. އެ ދުވަހަކީ ހެޔޮ ޢަމަލުތައް ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް އެއްޗަކުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ސަލާމަތްވެވެން ނެތް ދުވަހެކެވެ. އެހެންކަމުން، އަޅުގަނޑުމެން އަމިއްލަ ނަފްސާ ސުވާލުކުރަން ޖެހެއެވެ: މި ދުނިޔޭގައި އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ ހުރިހާ ޢަމަލެއް ރެކޯޑުކުރެވޭކަން އެނގިހުރެ، އެ މަތިވެރި ދުވަހަށް އަޅުގަނޑުމެން ތައްޔާރުނުވަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟
ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ޤިޔާމަތް ދުވަހުގެ ބިރުވެރި މަންޒަރުތައް ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ އެތައް އާޔަތެއް ވަނީ ބާވައިލައްވާފައެވެ. އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުން މާތްﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއަށް ޒިކުރުކުރުމާއި ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުގައި ހޭދަކުރި މީހުން ޖަންނަތަށް ވަދެވޭނެއެވެ. އަދި މާތްﷲ ގެ އަމުރުފުޅުތަކަށް އެނގިހުރެ އިހުމާލުވެ، އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުން ހަމައެކަނި ދުނިޔަވީ ކަންކަމުގައި ހޭދަކުރި މީހުން ނަރަކައަށް ވައްދަވާނެއެވެ. ޖަވާބުދާރީވުމުގެ މުހިންމުކަމާއި ސީރިއަސްކަން ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އެތައް އާޔަތަކުން ދޭހަވެއެވެ. މުއުމިނުންނާއި މުނާފިޤުންގެ ޖަވާބުދާރީވުން ވަކި މިންވަރަކަށް ތަފާތުވާނެކަން ރަސޫލުﷺ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ.
މުއުމިނު އަޅާ އޭނާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް ގެނެވޭނެއެވެ. އެއީ އެކަލާނގެ އެ އަޅާ ނިވައިކުރައްވައި، އޭނާގެ ފާފަތަކަށް އިޢުތިރާފުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއްވަންދެނެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާނެއެވެ: "މިވެނި މިވެނި ފާފައެއް ކުރިކަން ހަނދާންވޭހެއްޔެވެ؟" އެ އަޅާ ދަންނަވާނެއެވެ: "އާދޭހެވެ، އަޅު އެކަން ޤަބޫލުކުރަމެވެ." ވެރިރަސްކަލާނގެ ވަޙީކުރައްވާނެއެވެ: "ތިމަން ރަސްކަލާނގެ ދުނިޔޭގައި އެކަން ތިބާއަށް ވަންހަނާކޮށްދެއްވީމެވެ. އަދި މިއަދު ތިމަން ރަސްކަލާނގެ އެކަމަށް ފާފަފުއްސަވަމެވެ." ދެން އެކަލާނގެ އެ އަޅާގެ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުގެ ދަފްތަރު ބަންދުކުރައްވާނެއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އެހެން މީހުންނާއި ކާފިރުންނާ މެދު، ހެކިވެރިންގެ ހާޒިރުގައި އިޢުލާނުކުރެވޭނެއެވެ: "މިއީ އެމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ކާފިރުވި މީހުންނެވެ. އަނިޔާވެރިންގެ މައްޗަށް ﷲގެ ލަޢުނަތް ހުއްޓެވެ."
(ޞަޙީޙުލް ބުޚާރީ: ޙަދީޘް ނަންބަރު 4408، ޞަޙީޙު މުސްލިމް: ޙަދީޘް ނަންބަރު 2768)
އެހެންނަމަވެސް، މާތްﷲގެ މަގުގައި ސާބިތުވެ ތިބޭ އަދި ޝިރުކު ނުކުރާ މީހުންނަށް ޖަންނަތުގެ އުފާވެރި ޚަބަރު ލިބިގެންވެއެވެ. އެއީ އުފަލުން މޫނު އަލިވެފައިވާ އަދި އުފާވެރިކަމާއެކު ޖަންނަތަށް ވަންނާނެ މީހުންނެވެ. މި ދުނިޔޭގައި ކިތަންމެ ބާރުގަދަ ނުވަތަ ގަދަފަދަ މީހަކަށް ވިޔަސް، އަބަދުވެސް ހަނދާންކުރާށެވެ: ﷲ އީ ރަސްރަސްކަލުންގެ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެ އަޅުތަކުން ޒިންމާދާރުކުރުވާނެ ދުވަހެއް އަންނާނެއެވެ. ﷲ އަޅަމެންނަށް ކާމިޔާބީގެ މަގުގައި ސާބިތުވެ ތިބުމުގެ ތައުފީޤު ދެއްވާށިއެވެ. އާމީން!



