ދެކުނު އޭޝިއާގެ އެންމެ ގިނަ ތެލެސީމިއާ ކުދިން ތިބީ ރާއްޖޭގައެވެ. އާބާދީގެ ގާތްގަނޑަކަށް %18 މީހުންނަކީ ތެލަސީމިއާ ބަލިމީހުން ކަމަށް ވުމުން މިއީ އާންމު ސިއްހަތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރާ ކަމެކެވެ. މި ރިޕޯޓުގައި މިހާރުގެ ހާލަތާއި، ސަރުކާރުން ކުރާ މަސައްކަތާއި، މި ޖެނެޓިކް ޑިސްއޯޑާއާ ދެކޮޅަށް ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ގެންގުޅޭ ސްޓްރެޓެޖީތައް ބަލާފައިވެއެވެ.

މިހާރުގެ ހާލަތު:

2024 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ރާއްޖޭގައި ތެލެސީމިއާ ޖެހިގެން 955 ކުއްޖަކު ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާއިރު، އޭގެތެރެއިން 666 ކުއްޖަކަށް ދަނީ ފަރުވާ ހޯދަމުންނެވެ. އަދި ތެލެސީމިއާ ކެރިއަރުންގެ ރޭޓް އިތުރުވަމުންދާތީ ދިރިހުރުމަށް މުހިންމު ބޯންމެރޯ ޓްރާންސްޕްލާންޓް ވެސް މީގެތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.

ސަރުކާރުގެ އިސްނެގުމެއް:

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ.މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ އަނބިކަނބަލުން ނުވަތަ ފަސްޓް ލޭޑީ ސާޖިދާ މުހައްމަދަކީ ރާއްޖެއަށް އެތެރެވާ ހުރިހާ ބޭހެއްގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ނޭޝަނަލް ފުޑް އެންޑް ޑުރަގް އޮތޯރިޓީގެ އިސް ކަނބަލަކަށް ވެފައި، އެކަމަނާގެ ލީޑަރޝިޕްގެ ދަށުން ސަރުކާރުން އިސްކަންދީފައިވަނީ ތެލެސީމިއާ އިން ރައްކާތެރިވުމާއި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށެވެ. ފާއިތުވި 8 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބޯންމެރޯ ޓްރާންސްޕްލާންޓް ކުރުމަށް 14 ކުއްޖަކު ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފޮނުވާފައިވާއިރު، ކާމިޔާބު ޕްރޮސީޖަރަކަށްފަހު އެކަކު ވަނީ ކާމިޔާބުކަމާއެކު އެނބުރި އައިސްފައެވެ. މި މަސައްކަތްތަކަކީ ތެލަސީމިއާ ޕްރިވެންޝަން އެންޑް ކޮންޓްރޯލް މާސްޓަރޕްލޭން 2023-2024 ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފުޅާ ލަނޑުދަނޑީގެ ބައެކެވެ.

ގޮންޖެހުންތަކާއި ލަފާތައް:

މި މަސައްކަތްތައް ކުރި ނަމަވެސް، ޚާއްސަކޮށް އާންމުންގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، ވަގުތުން ފަރުވާ ލިބޭނެ ގޮތް ކަށަވަރުކުރުމުގައި ގޮންޖެހުންތައް ރާއްޖެއަށް އެބަހުއްޓެވެ. ސިއްހީ ފަރުވާގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗާ ފުޅާކުރުމާއި، ޑައިގްނޯސްޓިކް ހިދުމަތްތައް އިތުރުކުރުމާއި، ތެލެސީމިއާ ތަހައްމަލު ކުރަމުންދާ އާއިލާތަކަށް އެހީތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ދޭ ސަމާލުކަން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އިލްތިމާސް ކުރެ އެވެ.

އެކުވެރި ދައުލަތްތަކުގެ ބަސް:ތެލަސީމިއާ އަކީ ދެކުނު އޭޝިއާގައި ސިއްހީ ގޮތުން ދިމާވާ މުހިންމު މައްސަލައެއް ކަމަށާއި، އެކި ގައުމުތަކުގައި މި ބަލި ފެތުރޭ މިންވަރު ތަފާތު ކަމަށް ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަނުން ބުނެފައި ވެއެވެ. ދެކުނު އޭޝިއާގައި ތެލެސީމިއާ އެންމެ ގިނައިން ފެތުރިފައިވަނީ ރާއްޖޭގައި ކަމަށާއި މިއީ މި ސަރަޙައްދުގައި އެންމެ ގިނައިން ތެލެސީމިއާ ވާރުތަކުރާ (ޖީން) އޮތް ގައުމު ކަމަށްވެސް ތަފާސްހިސާބުން އެނގެއެވެ.

ދެކުނު އޭޝިއާގެ ތަފާސްހިސާބު:

ދިވެހިރައްޖެ: ތެލެސީމިއާ ބަލި ހުރީ އާބާދީގެ 18% ގައެވެ،

ޕާކިސްތާން: ކެރިއަރ ރޭޓަކީ ގާތްގަނޑަކަށް އާބާދީގެ %5-8 އެވެ.

އިންޑިއާ: ތެލަސީމިއާ ކެރިއަރުންގެ އާބާދީއަކީ ގާތްގަނޑަކަށް %3-4 އެވެ.

ބަންގްލަދޭޝް: ކެރިއަރ ރޭޓް 5-10% އަށް އަރާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ.

މި އިންސައްތަތަކުން މި ސަރަޙައްދުގައި ތެލަސީމިއާގެ ބޮޑު ބުރައެއް އޮތްކަން ހާމަވާއިރު، ރާއްޖޭގައި ވަކިން ހާއްސަކޮށް ތެލެސީމިއާގެ ނިސްބަތް މަތިވެފައިވެއެވެ. މި ޑޭޓާ ބިނާވެފައިވަނީ އދ.އާއި ސިއްހީ އެހެން ޖަމިއްޔާތަކުން ލިބިފައިވާ އެކި ދިރާސާތަކާއި ރިޕޯޓްތަކުގެ މައްޗަށެވެ.

ނިންމުން:

ތެލެސީމިއާ އަކީ ގައުމީ ސިއްހީ ޚިދުމަތުގެ ނިޒާމަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. މި ބަލި މީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުމުގައި ރާއްޖެއަށް ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބިދާނެއެވެ. ތެލަސީމިއާ ޕްރިވެންޝަން އެންޑް ކޮންޓްރޯލް މާސްޓަރޕްލޭންގެ ވެލިޑޭޝަން ވޯކްޝޮޕަކީ މިހާރު ކުރިއަށްދާ މި ޤައުމީ މަސައްކަތުގެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.